جمال الدين محمد الخوانساري
337
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
عزيزتر داند از مرد ، وروا ندارد بذل آن را از براي حفظ خود از ذلّت وخوارى . 8637 من ظلم العباد كان اللَّه خصمه . هر كه ستم كند بندگان خدا را بوده باشد خدا خصم ومدّعى أو . 8638 من عدل في البلاد نشر اللَّه عليه الرّحمة . هر كه عدل كند در شهرها ، پهن كند خدا بر أو رحمت را . 8639 من بذل ماله استرقّ الرّقاب . هر كه بذل كند مال خود را ، ببندگى در آورد گردنها را ، يعنى گردنهاى آزادگان را . 8640 من أسرع في الجواب لم يدرك الصّواب . هر كه شتاب كند در جواب درنيابد صواب را ، مراد اينست كه سؤالي كه كسى بكند بىتأمّل جواب نبايد گفت كه كسى كه شتاب كند وبىتأمّل جواب گويد بسيار باشد كه خطا كند وجواب صواب يعنى درست را درنيابد « 1 » ، يا اين كه بىتأمّل جواب گفتن درست نيست ، پس كسى كه بىتأمّل جواب گويد در آن باب خطا كند وراه درست را درنيابد هر چند جواب أو اتّفاقا درست باشد . 8641 من شاور ذوى النّهى والألباب فاز بالنّجح والصّواب . هر كه مشورت كند با صاحبان عقلها وخردها فيروزى يابد بظفر بمطلب وراه درست . 8642 من بذل معروفه مالت اليه القلوب . هر كه بذل كند احسان خود را ميل كند بسوى أو دلها .
--> ( 1 ) گويا مأخوذ از اين حديث است آنچه گفتهاند : هر كه تأمّل نكند در جواب * بيشتر آيد سخنش ناصواب