جمال الدين محمد الخوانساري
295
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
هر كه حريص باشد بر دنيا هلاك گردد . 8443 من راقب أجله اغتنم مهله . هر كه نگهبانى كند اجل خود را غنيمت شمارد مهلت خود را ، « اجل » چنانكه مكرّر مذكور شد مدّت عمر را گويند ومرگ را نيز گويند وبنا بر اوّل ممكن است مراد اين باشد كه هر كه نگهبانى كند مدّت عمر خود را وحفظ كند آن را ونگذارد كه ضايع وباطل شود غنيمت شمارد مهلت وفرصت هر كار را ، وهمين كه فرصتى ومهلتى از براي كارى يابد آن كار را در آن بكند ومهلت را بعبث نگذراند وبنا بر دوّم معنى اين باشد كه هر كه نگهبانى كند مرگ خود را يعنى منتظر آن باشد ودر فكر آن باشد واز آن غافل نشود وكاهلي نكند مهلت وفرصت را غنيمت شمارد ، ومهلت هر كار كه بيابد آن را بكند از ترس اين كه مبادا مرگ ديگر فرصت ومهلت ندهد بخلاف كسى كه از آن غافل باشد كه كاهلي كند ومهلت را بگذراند وبوقت ديگر اندازد . 8444 من قصر أمله حسن عمله . هر كه كوتاه باشد اميد أو نيكو باشد عمل أو ، يا باعتبار اين كه هرگاه اميدهاى دور ودراز دنيوي نداشته باشد مشغول آنها نشود وبعمل از براي آخرت بپردازد ونيكو كند آن را ، ويا باعتبار اين كه كسى كه اميد أو كوتاه باشد اميد عمر دراز نداشته باشد وهر عملي را كه كند سعى كند در نيكوئى آن از ترس اين كه مبادا عمل آخر أو باشد وديگر آن ميسّر نشود أو را ، بخلاف كسى كه اميد عمر درازى داشته باشد كه بسيار مىشود كه اهتمام نمىكند در نيكوئى أعمال باميد اين كه بعد از آن خواهد كرد . 8445 من أطال أمله أفسد عمله .