جمال الدين محمد الخوانساري

174

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

7835 من جار أهلكه جوره . هر كه ستم كند هلاك كند أو را ستم أو ، يعنى در دنيا وآخرت . 7836 من ظلم دمّر عليه « 1 » ظلمه . هر كه ظلم كند هلاك كند أو را ظلم أو ، اين همان فقرهء اوّلست وتفاوت همين در لفظست . 7837 من جهل قلّ اعتباره . هر كه نادان باشد كم باشد اعتبار أو ، يعنى عبرت گرفتن أو وپى بردن أو از چيزى بچيزى مثل استنباط خوبى عاقبت چيزى يا بدى آن ، واين ظاهرست ، چه جاهل بفكر عبرت كم مىافتد وبر تقديرى كه بفكر آن افتد چون علمي ندارد قادر بر پى بردن واستنباط نيست مگر در بعضي محسوسات مثل پىبردن ببدى عاقبت ظلم ونيكوئى عاقبت عدل كه بمشاهده از براي هر عالم وجاهل معلوم شود ، وممكن است كه مراد باعتبار معنى شايع آن باشد در عرف ، يعنى اعتداد واعتناى مردم باو . 7838 من عجل كثر عثاره . هر كه شتاب كند در كارها بسيار شود لغزش أو . 7839 من ظلم عظمت صرعته . هر كه ستم كند عظيم باشد افتادن أو ، يعنى افتادن أو در هلاكت وبلاها . 7840 من بغى عجّلت هلكته . هر كه بغى كند تعجيل كرده شود هلاكت أو ، يعنى حقّ تعالى تعجيل كند در هلاك شدن أو ، ومراد به « بغى » نيز ظلم وجورست يا فتنه وفساد ، يا سركشى وسربلندىكردن .

--> ( 1 ) در كتب لغت گفته‌اند : « دمّره ودمّر عليه بمعنى أي أهلكه » .