جمال الدين محمد الخوانساري
122
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
خبري كه داده ، ويا كافر شدنست باو از راه عداوت بآن حضرت بسبب اين كه چرا خبر داده آن حضرت را به آنها ، يا كافر شدن باو بسبب من باين كه هرگاه اين خبرها را از من بشنويد قائل نشويد بپيغمبرى من وتكذيب كنيد رسول خدا را در آنچه خبر داده از ختم أنبيا باو ، وبنا بر اين ممكن است كه « فىّ » بمعنى « سبب من » نباشد بلكه بمعنى « در بارهء من » باشد ومراد تكذيب ايشان باشد رسول خدا را در آنچه خبر داده در بارهء آن حضرت بامامت ووصايت نه نبوّت ورسالت ، وباقي كلام ظاهرست ومحتاج بشرح نيست . 7607 لو جرت الأرزاق بالألباب والعقول لم تعش البهائم والحمقى « 1 » . اگر روان مىشد روزيها بعقلها وخردها زندگانى نمىكردند چهارپايان واحمقان . 7608 لو بقيت الدّنيا على أحدكم لم تصل إلى من هي في يديه . اگر باقي مىماند دنيا بر احدى از شما نمىرسيد بسوى كسى كه آن در دستهاى اوست . 7609 لو عقل المرء عقله لاحرز سرّه عمّن أفشاه اليه ، ولم يطلع أحدا عليه . اگر در مىيافت مرد دريافت خود را هر آينه نگه مىداشت سرّ خود را از كسى كه فاش كرده آنرا بسوى آن ، وآگاه نمىساخت أحدى را بر آن ، يعنى اگر در مىيافت چيزها را بدريافتى كه دارد .
--> ( 1 ) نزديك بمفاد اين حديث شريف است اين دو بيت معروف : « كم عاقل عاقل أعيت مذاهبه * وجاهل جاهل تلقاه مرزوقا » « هذا الذي ترك الأوهام حائرة * وصيّر العالم النّحرير زنديقا » وسعدى نيز بفارسى اين مضمون را چنين سروده است : « اگر روزى بدانش در فزودى * ز نادان تنگ روزى تر نبودى » « بنادان آن چنان روزى رساند * كه صد دانا درو حيران بماند »