جمال الدين محمد الخوانساري
69
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
5320 ربّ حرب أعود من سلم . بسا جنگى كه بوده باشد سودمندتر از آشتيى ، مثل جنگى كه بر سر امر بمعروفى يا نهى از منكري باشد . 5321 ربّ سكوت أبلغ من كلام . بسا خاموشيى كه بوده باشد أبلغ يعنى بليغتر يا مبالغه كنندهتر از كلامي ، مثل خاموشيى كه در جواب ابلهان باشد چنانكه مكرّر مذكور شد . 5322 ربّ كلام انفذ من سهام . بسا سخنى كه نفوذ كنندهتر باشد از تيرها ، يعنى نفوذ كنندهتر باشد در دل وشكافندهتر باشد آنرا از آنها . 5323 ربّ لذّة فيها الحمام . بسا لذّتى كه بوده باشد در آن تقدير مرگ ، يعنى مقدّر شده باشد كه سبب مرگ گردد پس پر حريص بر لذّتها نبايد بود ، وممكن است كه مراد هلاكت اخروى باشد . 5324 ربّ غنىّ افقر من فقير . بسا توانگرى كه بوده باشد درويشتر از درويشى ، مثل توانگرى كه سرمايهء آخرت نگرفته باشد چه آن درويشترست از درويشى كه سرمايهء آن داشته باشد ، وممكن است كه مراد اين باشد كه : بسا توانگرى كه محتاجتر باشد از درويشى يعنى احتياج أو بمدد وأعانت مردم بيشتر باشد از احتياج درويشى ، پس در توانگرى چندان راحت ورفاهيتى نباشد . 5325 ربّ ذي ابّهة أحقر من كلّ حقير . بسا صاحب بزرگى وكبرى كه حقيرتر باشد از هر حقيرى يعنى نزد حق تعالى بسبب كفر ، يا دين باطل ، يا عصيان وگناهان زياد .