جمال الدين محمد الخوانساري

39

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بخصوص اين بعد از امر كردن بمطلق كارهاى نيكو از براي زيادتى اهتمام به آنست باعتبار اين كه باعث بزرگى وسروري در دنيا واجر عظيم وثواب جسيم در آخرت مىگردد . 5200 ذكّ عقلك بالأدب كما تذكّى النّار بالحطب . افروخته كن عقل خود را بأدب چنانكه افروخته گردانيده مىشود آتش بچوب . مراد اينست كه آموختن آداب وبكار بردن آنها باعث افروختگى عقل وتندى وزيادتى آن مىگردد مانند آتش كه بچوب افروخته مىشود . 5201 ذلّل نفسك بالطّاعة ، وحلّها بالقناعة ، وخفّض في الطّلب ، وأجمل في المكتسب . رام كن نفس خود را بطاعت ، وزيور كن أو را بقناعت ، وسهل انگارى كن در طلب ، وتأنّى كن در كسب كردن ، يعنى رام ومطيع خود كن نفس خود را بطاعت خدا وفرمانبردارى أو ، وزيور كن أو را بقناعت يعنى قناعت از براي نفس بمنزلهء زيوريست از براي آنكه بآن زينت مىيابد ، ومراد به « سهل انگارى در طلب وتأنّى كردن در كسب » اينست كه حرص واهتمام زياد در آنها نبايد داشت . 5202 ذلّ الرّجال في المطامع ، وفناء الآجال في غرور الآمال . خوارى مردان در طمعهاست ، وفناى مدّتها در فريب اميدهاست . « بودن طمعها سبب خوارى در دنيا وآخرت » ظاهرست ، ومراد به « بودن فناى مدّتها در فريب اميدها » اينست كه كسى كه اميدهاى دور ودراز دنيوي از براي خود قرار مىدهد مشغول سعى از براي آنها مىشود ويك بار خبر مىشود كه عمر أو گذشته وفانى شده وهيچ ثمرهء كه كار أو آيد بر آن مترتّب نشده ، بخلاف كسى كه فريب آنها نخورد چه در مدّت عمر خود مىتواند كه توشهء از براي آخرت خود بگيرد كه بكار أو