جمال الدين محمد الخوانساري
40
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
آيد وعمر أو بعبث نگذشته بلكه چون بكار أو مىآيد گويا فانى نشده . وممكن است كه « فناء » بكسر همزه « 1 » خوانده شود وترجمه اين باشد كه : خوارى مردان در طمعهاست ودر فانى شدن عمرهاست در فريب اميدها ، وبنا بر اين معنى ظاهرست . ومدح فرمودند آن حضرت عليه السّلام مردى را پس فرمودند يعنى در مدح أو چنين فرمودند : 5203 ذاك ينفع سلمه ولا يخاف ظلمه ، إذا قال فعل وإذا ولّى عدل . آن نفع مىدهد آشتى أو ، وترسيده نمىشود ستم أو ، هر گاه بگويد بكند ، وهر گاه والى گردانيده شود عدالت كند ، يعنى چنين مرديست كه دوستى وصلح أو سودمندست ، وهر چه وعده كند بجا آورد ، وهرگاه والى وأمير شود بر قومي عدالت كند ميان ايشان .
--> ( 1 ) مراد آنست كه كلمهء « فناء » را برفع آن نخوانيم تا معطوف بر « ذلّ » باشد ومبتدأ گردد بلكه بجرّ آن بخوانيم تا عطف باشد بر كلمهء « مطامع » وغالبا شارح ( ره ) در اطلاق رفع وجرّ ونصب وجزم كه علائم اعراب است تسامح كرده واز آنها بضمّ وكسر وفتح وسكون كه علائم بناء است تعبير ميكند چنانكه مكرّر گذشته ودر آينده نيز خواهد آمد ان شاء اللّه تعالى .