جمال الدين محمد الخوانساري
291
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
لازم باش اخلاص را پس بدرستى كه آن سبب قبول عملهاست وافزونتر طاعتي است . مراد به « اخلاص » چنانكه مكرّر مذكور شد خالص گردانيدن عمل است از براي حق تعالى ورضاى أو وتقرّب باو وآميخته نساختن آن بغرضى ديگر كه منافى آن باشد . 6114 عليك بالرّفق فانّه مفتاح الصّواب وسجيّة أولى الألباب . لازم باش نرمى را پس بدرستى كه آن كليهء صواب است وخصلت صاحبان عقلهاست ، « صواب » بمعنى درست است ومراد سلوك درست وكارهاى درست است . 6115 عليك بمقارنة ذي العقل والدّين فانّه خير الأصحاب . لازم باش همراهى صاحب عقل ودين را پس بدرستى كه چنين كسى بهترين مصاحبان است . 6116 عليك بالقصد في الأمور ، فمن عدل عن القصد جار ، ومن اخذ به عدل . لازم باش ميانه روى را در كارها ، پس كسى كه ميل كند از ميانه روى ستم كند ، وكسى كه فرا گيرد ميانه روى را عدل ورزد ، يعنى ميانه روى در هر كار عدل است وشايسته ، وميل از آن ستم وظلم است وناشايست . 6117 عليك بادمان العمل في النّشاط والكسل . لازم باش دايم داشتن عمل را در نشاط وكاهلي . مراد به « نشاط » اينست كه رغبت وشوق بعمل باشد وبه كاهلي خلاف آن ، واين كه سنگين وگران باشد آن بر أو ، ودر أمر به « لازم بودن عمل در هر دو حال » در أعمال واجبي شبههء نيست ، وامّا در أعمال سنتي ، پس در بعضي أحاديث وارد شده كه در وقت كاهلي ترك آن