جمال الدين محمد الخوانساري

142

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

هلاكت تو . ظاهر اينست كه مراد به « سرّ أو » كارهاى خيرست كه در نهاني كرده باشد از براي رضاى خداى عزّ وجلّ ، ومراد اينست كه : آنها را اگر پنهان دارى سبب شادمانى تو گردد باعتبار أجر وثوابي كه بر آنها مترتّب گردد ، واگر فاش نمائى آنها را واظهار كنى بمردم آميخته گردد بريا ، وسبب هلاكت تو گردد ، واين در وقتي است كه غرض از اظهار جلب نفعي باشد از ايشان بسبب آن اگر همه اين باشد كه أو را خوب دانند ومدح كنند ، امّا اگر غرض أخروي متعلق بآن باشد مثل اين كه اظهار آن سبب اين شود كه بعضي از ايشان نيز متابعت أو كنند در مثل آن كار خير ووسيلهء رسيدن نفعي بمحتاجى شود پس ظاهر اينست كه در اظهار آن قصورى نباشد وآدمي خود در هر باب بغرض خود داناترست . وممكن است كه خطاب بمؤمنى از مؤمنان باشد ومراد به « سرّ » ايمان باشد وغرض امر بپنهان داشتن آن وفاش ننمودن در زمان تقيه باشد واين كه پنهان داشتن آن سبب شادمانى در آخرت گردد وفاش نمودن آن سبب هلاكت گردد در دنيا بجور وظلم دشمنان بلكه در آخرت نيز باعتبار ترك تقيه كه امر بآن شده ، واللّه تعالى يعلم . 5617 سامع الغيبة شريك المغتاب . شنوندهء غيبت شريك غيبت كننده است يعنى در گناه ووزر ووبال . 5618 سمع الاذن لا ينفع مع غفلة القلب . شنيدن گوش سود نمىدهد با غفلت دل . غرض اينست كه در مواعظ ونصايح ومانند آنها بايد كه بدل متوجّه بود تا نفعي دهد ومحض شنيدن بزبان كه دل متوجه نباشد نفعي بر آن مترتّب نگردد . 5619 سلّم الشّرف التّواضع والسّخاء . نردبان شرف يعنى بلندى مرتبه فروتنى است وسخاوت . مراد فروتنى است در درگاه حق تعالى وبا خلق نيز .