جمال الدين محمد الخوانساري
136
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
طاعات وعبادات خود را از براي حق تعالى وآميخته بغرضى ديگر نساختهاند . 5592 سياسة العدل ثلاث ، لين في حزم ، واستقصاء في عدل ، وافضال في قصد . سياست عدل سه چيز است ، نرميى است در دور انديشى ، وبنهايت رسانيدنى است در دادگرى ، واحسانى است در ميانه روى . يعنى تربيت عدل وكامل گردانيدن آن بسه چيز است ، يا اين كه سياستى كه از عدل ناشى شود يا عادل بكند سه چيز است . يكى نرمى كردن ودرشتى نكردن با مردم است هر گاه آن با حزم ودور انديشى باشد يعنى با اين باشد كه عاقبت كار را ملاحظه كند وداند كه ضررى بر نرمى در آن مترتّب نمىشود وامّا در جائى كه داند كه نرمى مفسدهء دارد وضرر كند نرمى نكند . دوّم اين كه در دادگرى واحقاق حقوق مردم كار را بنهايت رساند وأصلا حيف وميلى در آن نكند . سيم اين كه احسان كند با مردم در ميانه روى كه باسراف نرسد . 5593 سوء الخلق يوحش القريب وينفّر البعيد . بدى خوى مىرماند نزديك را ، ورم مىدهد دور را . 5594 سرور المؤمن بطاعة ربّه ، وحزنه على ذنبه . شادمانى مؤمن بفرمانبردارى پروردگار اوست ، واندوه أو بر گناه اوست يعنى مؤمن بايد كه چنين باشد . 5595 سل عمّا لا بدّ لك من علمه ولا تعذر في جهله . سؤال كن از آنچه ناچارست مر ترا از دانستن آن ، ومعذور نيستى در ناداني