جمال الدين محمد الخوانساري

74

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

[ حرف الف بلفظ « انّما » ] ( از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت علي بن أبي طالب عليه السّلام در حرف الف بلفظ « انّما » كه متضمن معنى « ما » و « الّا » است يعنى نيست فلان مگر فلان چنانكه از كلمات منقوله ظاهر خواهد شد . از آن جمله است قول آن حضرت عليه السّلام : ) 3859 إنّما الحلم كظم الغيظ وملك النّفس . نيست بردبارى مگر فروبردن خشم ومالك بودن نفس يعنى اين كه هر گاه كسى را خشم بگيرد بر كسى بسبب گناهى كه نسبت باو كرده باشد فرو برد خشم خود را ، ومالك باشد نفس خود را ونگذارد كه « 1 » در صدد تلافى وانتقام در آيد . 3860 إنّما الحزم طاعة اللّه ومعصية النّفس . نيست دور انديشى مگر فرمانبردارى خدا ونافرمانى كردن نفس خود ، يعنى دور انديشى عمده اين است كه باعث سعادت ابدى مىشود ودور انديشيهاى ديگر نسبت بآن چيزى نيست وچندان ثمره ندارد . 3861 إنّما النّاس رجلان متّبع شرعة ومبتدع بدعة . نيستند ناس مگر دو مرد پير ومذهب راست ظاهري ونو پديد آورنده بدعتى ،

--> ( 1 ) در نسخه مسجد سپهسالار چنين ضبط شده است « ونگذارد كه مرتكب گناهى گردد ومراد اين است كه بردبارى همين فرو بردن خشم نيست چنانكه مردم گمان دارند بلكه مالك‌بودن نفس نيز بمعنى مذكور در آن بايد » .