جمال الدين محمد الخوانساري
46
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
1781 التّوفيق والخذلان يتجاذبان النّفس فايّهما غلب كانت في حيّزه . توفيق وخذلان مىكشند نفس را پس هر كدام غالب شوند خواهد بود نفس در جايگاه آن يعنى توفيق حق تعالى وتهيّهء أسباب خير از براي هر نفسي وخذلان يعنى ترك يارى أو وواگذاشتن أو هر كسى را بحال خود مىكشند هر يك نفس را بجانب خود پس اگر در كسى توفيق غالب شود باعتبار غلبهء خوبى أو در صفات وافعال وزيادتى توفيق أو بسبب آن خواهد بود نفس أو در مكاني كه مقتضاى توفيق است يعنى مكان رستگاران كه بهشت باشد واگر در كسى ترك نصرت حق تعالى وواگذاشتن أو را بحال خود غالب شود بسبب عدم اهليّت أو از براي توفيق زياد باعتبار بدى اخلاق وافعال أو خواهد بود نفس أو در مكاني كه مقتضاى خدلان است كه مكان عاصيان باشد يعنى جهنّم وممكن است كه مراد بخذلان ترك يارى نباشد بلكه بمعنى خوارى باشد ومراد اين باشد كه هر نفسي را توفيق حق تعالى وخوارى كه از براي أو بسبب افعال واعمال أو حاصل شود مىكشند بجانب خود پس هر كدام كه غالب شوند خواهد بود آن نفس در جايگاه آن . 1782 المؤمن حذر من ذنوبه أبدا يخاف البلاء ويرجو رحمة ربّه . مؤمن بيدار است وترسناك از گناهان خود هميشه ترس بلا دارد بسبب آنها واميد دارد آمرزش پروردگار يعنى هم خوف دارد وهم اميد چنانكه در مؤمن هر دو بايد . 1783 العقل والعلم مقرونان في قرن لا يفترقان ولا يتباينان . عقل وعلم همراهند در يك رسن ، [ قرن ] ( بفتح قاف وراء ) رسنى را گويند كه دو شتر را در آن بهم بندند ، جدا نمىشوند از يكديگر ودور نمىشوند از هم .