جمال الدين محمد الخوانساري

38

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

فراخى يعنى ترس دارد كه مبادا آن از راه استدراج باشد چنانكه گاهى نسبت بعاصيان مىشود ، وممكن است مراد اين باشد كه در وقت وسعت وفراخى نيز ترس از خدا دارد وبسبب آن طغيان وسركشى بهم نمىرساند . 1744 المؤمن عفيف في الغنى متنزّه عن الدّنيا . مؤمن پرهيزگار است در توانگرى يعنى هر چند توانگر باشد وقدرت بر فسوق أو را باشد پرهيزگارى كند وآلودهء آنها نشود ، پاك است از دنيا يعنى مرتكب محرّمات آن يا مشتبهات آن نيز يا زيادة از قدر احتياج از حلال نيز نشود . 1745 الزّينة بحسن الصّواب لا بحسن الثّياب . زينت وآرايش آدمي بنيكوئى راست روى است نه بنيكوئى جامه‌ها . 1746 الرّفق مفتاح الصّواب وشيمة ذوى الألباب . لطف ونرمى كردن بمردم كليد راست روى است وشيوه وخصلت صاحبان عقل . 1747 العاقل من عصى هواه في طاعة ربّه . عاقل كسى است كه نافرمانى كند خواهش خود را در طاعت پروردگار خود ، يعنى هرگاه خواهش أو در خلاف طاعت پروردگار باشد فرمان آن را نبرد ومشغول طاعت شود . 1748 الجاهل من أطاع هواه في معصية ربّه . جاهل كسى است كه فرمان خواهش خود برد در عصيان ونافرمانى پروردگار خود . 1749 الحظّ للانسان في الاذن لنفسه وفي اللّسان لغيره . بهرهء آدمي ونفع أو در گوش براي نفس اوست ودر زبان براي غير اوست زيرا كه عمدهء منفعت گوش اين است كه حقايق ومعارف را بشنود واعتقاد نمايد واحكام شرع را بشنود وعمل كند به آنها ، واين بهره است از براي خودش وعمدهء منفعت