جمال الدين محمد الخوانساري

335

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

است ومراد « بسبقه » بفتح سين آن چيزى است كه پيشى گيرند بآن يعنى آن چيزيست كه هر كه اوّل برسد بآن أو سابق باشد وبضمّ سين آن چيزيست كه بر آن گروبندند وهر كه پيش افتد آن را ببرد واين نيز در اين كلام مناسب است چنانكه مخفى نيست نهايت چون در نسخه‌هاى نهج البلاغة كه اين عبارت در آنجا نيز نقل شده بفتح سين اعراب شده موافق آن ترجمه شد . 2772 الا وانّكم في ايّام امل من ورائه اجل ، فمن عمل في ايّام امله قبل حضور اجله نفعه عمله ولم يضرره اجله . آگاه باشيد وبدرستى كه شما در روزهاى اميدى أيد كه از عقب آن مرگى است پس هر كه عمل كرد در روزهاى اميد خود پيش از حاضر شدن مرگ أو ، سود دهد أو را عمل أو وضرر نرساند باو مرگ أو ، مراد اين است كه شما در أيّام حيات در زمان اميديد يعنى در زمانيد كه اميد آن است كه خود را در آن رستگار سازيد وپس از آن مرگى خواهد بود ، پس هر كه از شما در اين زمان پيش از رسيدن مرگ أو عمل كرد يعنى بجا آورد أعمالى چند كه سبب رستگارى أو گردد نفع دهد أو را عمل أو وضرر نرساند باو مرگ أو ، بلكه سبب وصول بسعادت أبدى ونيك بختى سرمدي گردد ، وهر كه تقصير كند در عمل پس زيان كرده وضرر رساند باو مرگ أو ، زيرا كه باعث رسيدن بعذاب وعقاب گردد . 2773 الا وانّ اللّسان بضعة « 1 » من الانسان فلا يسعده القول إذا امتنع ولا يمهله النّطق إذا اتّسع . آگاه باشيد وبدرستى كه زبان پاره‌ايست از آدمي پس يارى نمىكند أو را سخن گفتن هرگاه امتناع كند زبان وابا كند از آن ، وانتظار نمىفرمايد أو را گويائى

--> ( 1 ) شارح ( ره ) « بضعة » را بكسر باء ضبط كرده ليكن در كتب لغت تصريح كرده‌اند كه بفتح باء هم درست است .