2528 التووا في أطراف الرّماح فانّه أمور للاسنّة « 1 » . پيچيده شويد در كنارهاى نيزه‌ها پس بدرستى كه اين روان كننده‌ترست مر نيزه‌ها را ، يا بپيچيد در أطراف نيزه‌ها زيرا كه آن كارگرتر است مر سنانها را يعنى بنين نيزه را در زير بغل بگيريد وزراع را بر آن بپيچيد وسنين را بكار بريد زيرا كه اين نحو نيزه بكار بردن كارگرتر است جهت آنكه در اين حال نيزه بسه قوّت

--> ( 1 ) عبارت نسخهء كتابخانهء مدرسهء سپهسالار با عبارت متن فرق دارد اينك آنرا نيز بعين عبارت در اينجا نقل مىكنيم وآن اين است : « پيچيده شويد در سرهاى نيزه‌ها پس بدرستى كه اين نفوذ كننده‌تر است مر سنانها را ، « وسنان » آن سر ديگر از نيزه است كه از فولاد است ، ممكن است كه مراد اين باشد كه در وقت نيزه زدن خم شويد بجانب سر نيزه يا اين كه سر نيزه را در زير بغل خود گيريد كه گويا خود را بر آن پيچيده‌ايد وبر هر تقدير اين معنى باعث اين شود كه سنان نيزه بهتر نفوذ كند در كسى كه باو مىخورد ، وممكن است كه « أمور » بمعنى حركت كننده‌تر در جانب عرض خود باشد ومراد چنانكه از كلام بعضي از شارحان كتاب مستطاب نهج البلاغة ظاهر مىشود اين باشد كه در وقتي كه سر نيزه يعنى سنان آن بجانب شما مىآيد بپيچيد در آن يعنى بيك جانب ميل كنيد زيرا كه اين سبب آن مىشود كه سنان حركت كند از آنجا كه مىخورد وبلغزد وضرر نكند بشما وهر گاه چنين نكنيد بهرجا كه بخورد بلغزد از آنجا ونفوذ كند وبكشد واين فقرهء مباركه در كتاب كافى نيز نقل شده ودر آن جا بدل « في » كه بمعنى در است « على » است كه بمعنى بر است وبنا بر آن نيز مراد يكى از دو وجه مذكور مىتواند بود وبعضي از محقّقين علماء « آخوند مولانا خليل قزوينى رحمة اللّه تعالى » در شرح آن گفته كه : تعديه به « على » از براي تضمين معنى اقبال وحمله ومانند آنهاست ومراد اين است كه جاهلان گمان دارند كه پيچيده شدن از جانبي بجانب ديگر عمده است در ردّ سنانهاى دشمنان وچنين نيست بلكه حمله كنيد بر دشمنان وپيچيدن شما آن حمله كردن بر ايشان باشد كه آن ردّ كننده‌تر است سنانها را ، وهر كه را أدنى شعوري باشد كمال دورى آن معنى برو ظهورى دارد كه كافى است در ردّ آن ومحتاج نيست ببيان » . وبنظر مىرسد كه عبارت متن واين عبارت هر دو از خود شارح ( ره ) است منتهى اين عبارت را بعد از عبارت متن كه بشرح ملا خليل ( ره ) بر كافى برخورده است نوشته است ليكن غفلت كردن بأصل نسخه ضميمه ننموده است واللّه أعلم بحقيقة الحال .