جمال الدين محمد الخوانساري
125
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
خود ونگاه نمىدارد كسى را كه پناه ببرد بسوى آن يعنى مرتكب گناهان شدن خانهء حصارى است ذليل وخوار كه منع نمىكند از أهل خود هيچ آفتى را ، ونگاهدارى نمىكند كسى را كه پناه برد بسوى آن از هيچ بلائي . 2068 الكريم إذا احتاج إليك أعفاك وإذا احتجت اليه كفاك . كريم يعنى صاحب جود يا شخص گرامى بلند مرتبه هرگاه محتاج شود بسوى تو معاف دارد ترا ، وبا وجود احتياج بتو طلب نكند از تو ، وهر گاه محتاج شوى تو بسوى أو كفايت كند ترا يعنى كارگزارى كند مطلب ترا وبر آورد آن را از براي تو . 2069 الّلئيم إذا احتاج إليك أجفاك وإذا احتجت إليه عنّاك . لئيم يعنى مقابل كريم بيكى از دو معنى مذكور هر گاه محتاج شود بسوى تو بتعب اندازد ترا وهر گاه محتاج شوى تو بسوى أو برنج اندازد ترا ، « أجفاك » ممكن است بجيم خوانده شود يعنى بتعب اندازد ترا چنانكه ترجمه شده يعنى بسكه ابرام كند با تو وممكن است كه به « حاى بي نقطه » خوانده شود يعنى مبالغه كند در سؤال وخواستن مطلب خود وحاصل هر دو يكى است واين كه فرموده : « برنج اندازد ترا » يا باعتبار اين كه مطلب ترا بر نياورد ويا اگر بر آورد بر نياورد مگر بعد از زحمت بسيار ورنج وتعب انتظار . 2070 المتعبّد بغير علم كحمار الطّاحونة يدور ولا يبرح من مكانه . عبادت كنندهء بي علم ودانش مثل الاغ آسياست كه مىگردد وبيرون نمىرود از جاى خود يعنى أو را بسبب عبادت ترّقى حاصل نشود ومرتبهء أو بلند نگردد