جمال الدين محمد الخوانساري
مقدمة 48
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
خدمتشان جنبه برجستگى واهميّتى ولو في الجملة دارد بپردازيم پس مىگوئيم : از جمله كساني كه بترجمه ونظم شرح عربى وفارسي صد كلمه مختاره از كلمات أمير المؤمنين ( ع ) كه جاحظ اختيار كرده پرداخته است أديب معروف رشيد الدّين وطواط است كه دوست عزيزم ابن يوسف شيرازي نسبت بآن چنين گفته ( ج 2 ص 70 ) : « از آن چند تن كه بترجمه اين كلمات قصار ( صد كلمه منتخبه بوسيلة جاحظ ) پرداختهاند اوّل رشيد الدّين وطواط متوفّى بسال 583 است كه از سخن سرايان شهير بوده ، وى بدوا اين كلمات قصار را بنثر عربى وپس از آن بنثر فارسي واز آن پس هر كلمهاى را بدو بيت فارسي ترجمه وشرح نموده وچنانكه آقاى محمّد على تربيت در ص 10 شماره اوّل گنجينه معارف كه بسال 1341 در تحت مديريّت ايشان در شهر تبريز منتشر مىشده مرقوم داشتهاند نسخه كامل اين ترجمه وشرح در كتابخانه ولىّ الدّين در إسلامبول بوده وشماره آن در آن كتابخانه ( 2639 ) است وآن را « مطلوب كلّ طالب » نام گذارده وريو در فهرست موزه بريتانيا سال اين ترجمه وشرح را 559 دانسته وآقاى اقبال آشتيانى در ص ند مقدّمه حدائق السّحر نگاشتهاند كه اين كتاب در اروپا وإيران چاپ شده وترجمه يكى از كلمات را بهمان سه نحو كه گذشت عينا نقل نموده چنانكه پيش از ايشان در همان شمارهء گنجينه معارف آقاى تربيت ترجمه يكى از كلمات قصار ديگر را آوردهاند وترجمه نظمى رشيد مكرّر در إيران چاپ شده وتا هنوز در مكاتب قديمه از كتب درسى بچهها است ولى چاپ شدن مطلوب كلّ طالب را كه سه ترجمه رشيد الدّين باشد تاكنون آگاهى نيافتهام » ونيز در همان جلد ( ص 440 ) ضمن ذكر أسامي كتب رشيد وطواط بعد از ياد كرد حدائق السّحر گفته : « وديگرى شرح صد كلمه از كلمات قصار حضرت علىّ بن أبي طالب عليه السلام