جمال الدين محمد الخوانساري

مقدمة 47

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

صاحب آن كلمات آفتاب جهان دانش وپادشاه پرهيزگاران حضرت مولى الموالى أمير المؤمنين علي عليه السلام نيز بفارسى وفرانسه نگاشته وتاكنون در طهران بنام « كلمات قصار » چند بار چاپ گرديده است . در خاتمه اين قسمت لازم است نيز تذكّر داده شود كه حضرت سيّد رضى رضى اللّه عنه وأعلى اللّه مقامه چنانكه خود در مقدّمه نهج البلاغة تذكّر داده‌اند ودر ص 122 ترجمه آن گذشت قسمتى از كلمات قصار وآثار آن حضرت ( ع ) را در آخر بابى از أبواب كتاب خصائص الائمّه كه شامل حالات وفضائل حضرت ( ع ) ميباشد نقل نموده وچنانكه گذشت در نهج البلاغة هم 498 كلمه از كلمات قصار را با شرح موارد لازمه از آنها جمع آورى فرموده‌اند » . نگارنده گويد : بعقيده اين جانب خوض در استيعاب أسامي كساني كه بنظم يا بشرح يا بترجمه كلمات طيّبات أمير المؤمنين علي عليه السلام پرداخته‌اند چندان فائده ندارد زيرا از بس كلمات آن بزرگوار شيرين وزيبا ودلنشين وشيوا وپر مغز وبا معنى وقليل الحجم وكثير الفحوى است هر كس كه اندك شعوري وفهمي داشته باشد ( تا چه رسد بعلماء ) وبه آنها مطّلع شود كم است كه بفكر اشاعه آن نيفتد خواه بعين عبارت وخواه بعد از ترجمه يا نظم يا شرح ، بنا بر اين كساني كه در پيرامون آنها بوده‌اند وبيكى از عناوين مذكوره نشر واشاعه آنها را وجهه همّت نموده‌اند از حدّ حصر بيرون واز اندازه شماره واحصا افزون خواهند بود از اين روى خود را آماده اين كار نمىبينم وشايسته اين امر نمىدانم كه باين ميدان فرس رانم زيرا هر قدر سعى كنم ودر استقصاى فحص واستفراغ وسع وبذل جهد فرو گذارى ننمايم وبجمع أسامي اشخاص مشتغل باين عمل بپردازم آنچه از من فوت خواهد شد بمراتب بيشتر از آن خواهد بود كه بدست من خواهد رسيد پس بهتر آنست كه بعنوان استقصا واستيعاب در اين موضوع خط بكشيم وچند نفر را كه در ميان علماء معروف باين عنوان بوده‌اند ويا