جمال الدين محمد الخوانساري
مقدمة 33
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
شهر شعبان المعظّم من شهور سنة 1113 من الهجرة النبويّة على هاجرها أكمل الصلاة واشرف التحيّة انتهى . وبقرائن مذكوره فوق احتمال مىدهيم كه شارح موفّق باتمام اين شرح نفيس نگرديده وكلّيّهء اين دو مجلّد موجود در حدود ( 55000 ) « 1 » بيت كتابت دارد وظاهرا كاتب نسخه آقاى تربيت همين نويسنده نسخه مدرسه است » . ( بيانات ابن يوسف شيرازي در پيرامون شرح دوم ) ( در ص 105 جلد دوم فهرست ) ( نظم الغرر ونضد الدرر ) عالم جليل عبد الكريم بن محمّد بن يحيى « 2 » قزوينى رحمة اللّه عليه كه از دانشمندان دوره سلطنت شاه سلطان حسين صفوى بوده وبشهادت مندرجات اين كتاب وتصريح خود در مقدّمه مجلّد دوّم آن سألها بمطالعه ومباحثه ودقّت در اخبار ائمّهء أطهار عليهم صلوات اللّه في كلّ ليل ونهار اشتغال داشته ، هنگامى كه تشرّف بآستان
--> ( 1 ) شماره ابيات مجلد اوّل تقريبا ( 42800 ) ومجلد دوم ( 12200 ) ميباشد ( 2 ) بنا بضبط در مقدّمه مجلد دوم ومجلد اوّل كه در تبريز موجود است وصاحب وقايع الايّام در حاشية ص 396 ج 2 از آن نقل نموده وضبط در مقدّمه نسخه كتابخانه حضرت رضا سلام اللّه عليه ونسخه مجلس شوراى ملى نام پدر عبد الكريم ، محمد يحيى بوده ولى در فهرست رضويه ص 101 ج 1 فصل اخبار خطى محمد بن يحيى ثبت شده بنا بر آنچه گفته شد كلمه « ابن » ميان محمد ويحيى غلط است وبا مراجعه بكتب روضات وتنقيح المقال ولؤلوتى البحرين وجامع الرواة وفيض القدسي ومستدرك الوسائل وغيره بنام وشرح حال اين عالم ومحدّث برنخورديم . در حاشية نظم الغرر نسخه مجلس رسالهاى نيز از اين مؤلّف « راجع به ذو القرنين » ميباشد وداراى مطالب زياد وافسانهائى در حدود ( 250 ) بيت ميباشد وآغاز آن اينست : بسملة بدانكه خلافست در ميان مفسرين وأرباب سير كه آيا ذو القرنين إسكندر روميست يا غير أو إلخ انجام : وملوك آفاق را مملوك ساخت چگونه خوابيد كه بيدار نمىگردد وچون خاموش شد كه هيچگونه سخن نمىگويد .