جمال الدين محمد الخوانساري
مقدمة 7
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
واز جمله علوم علم نحو وصرف است وهمه كس ميداند كه اختراع اين علم أو كرده وأبو الأسود دئلى أستاذ اين علم بتعليم أو تدوين اين علم كرده است وأصول وقواعد آنرا أو بيان فرموده از آن جمله آنست كه : اقسام كلام اسم وفعل وحرف است وكلمه منقسم مىشود بمعرفه ونكره ، واعراب منحصر است در رفع ونصب وجرّ وجزم وفاعل مرفوع ومفعول منصوب ، ومضاف اليه مجرور است ، وهمين قوانين نزديك است كه معجزه باشد واگر ملاحظه فضائل نفساني وخصايص انساني نمائى مىدانى كه رايت جلالش در رفعت بكجا رسيده است وشارق همّتش از كدام مشرق دميده . اما شجاعتش شجاعت گذشتگان را از ياد مردم برده ونام آيندگان را بر زبانها فسرده ، مقاماتش در حروب مشهور ، وحروبش تا قيامت معروف ومذكور است ، اوست شجاعى كه هرگز نگريخته واز هيچ لشكر نترسيده ، وهرگز خصمي برابرش نيامده كه از أو نجات يافته باشد ، وهرگز ضربتي نزده كه احنياج بضربت ديگر باشد ، شجاعى را كه أو مىكشت قومش افتخار مىكردند باين كه كشته اوست چنانكه بعد از آنكه آن حضرت عمرو بن عبدودّ را كشت خواهر عمرو در مرثيه أو شعري چند گفته كه مضمونش اين است : اگر كشنده عمرو ديگرى مىبود تا زنده بودم بر أو مىگريستم امّا چون قاتلش يگانهايست در شجاعت ممتاز وبكرامت سرافراز كشتن أو را عارى وكشته أو را ننگى نيست وپدرش پادشاه مكّه بود وشجاعى كه