المرزباني الخراساني
مقدمة 36
مناجات الهيات حضرت أمير ( ع ) وما نزل من القرآن في علي ( ع )
باشد وبرخى راويان آن مجهول يا مجروح باشند ، باز به اتّفاق همهء فقها - از شيعه وسنّى - خواندن آن ثواب واجر دارد . عقل وشرع متظاهرند ومراد از كارهاى خير كه در احاديثى كه ياد شد آمده يا از قبيل نماز مخصوص در وقت معيّن است ويا دعا وذكر ويا فضايل معصومين عليهم السّلام . امّا فضايل معصومين ، پس علاوة بر اينكه به دلايل عقلي در علم كلام به ثبوت رسيده ، روايات آن هم به درجهاى فراوان است كه تواتر معنوي آن مسلّم است ؛ چه آنان فرد أكمل انسان كامل ، ومثل اعلاى حقّاند كه لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ متخلّق به اخلاق اللّه ومتحقّق باللّهاند كه وجودشان ذكر خداست كه فرمود : إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً . ليس من اللّه بمستنكر * أن يجمع العالم في واحد وهر چه پيرامون فضايل ومناقب آنان گفته شود ، كم است . كتاب فضل تو را آب بحر كافى نيست * كه تر كنم سر انگشت وصفحه بشمارم وامّا نماز پس : « الصلاة خير موضوع ؛ فمن شاء استقلّ ومن شاء استكثر » وهمچنين دعا كه : أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ . بويژه كه عبادات مطلقا بىقصد تقرّب وانقياد پذيرفته نيست . پس حديث ضعيفى كه ما را به عمل خير رهنمايى مىكند ، در حقيقت ما را به ياد خدا وا مىدارد . از اين روست كه گويند اگر در كوچه ورقهاى يافتيد ودر آن نوشته بود كه اگر اين دعا يا اين نماز را بخوانيد ، ثواب چنين وچنان خواهيد داشت ، اگر چه آن ورقه در حقيقت ساختگى باشد . « 1 »
--> ( 1 ) - برخى از كساني كه به زهد وصلاح معروف بودهاند ، مانند أبو عصمه نوح بن مريم مروزى ، احاديثى در فضايل اعمال ساختهاند ، چنانكه اخبارى كه در فضايل سور قرآن واحدى وثعلبى وزمخشري روايت كردهاند از اين قبيل است ( نگاه كنيد به شرح دراية الحديث شهيد دوم ، چاپ طهران ، 1309 ، صص 75 - 71 ولى البتّه روايت اين قبيل أحاديث كه موضوع است ، جايز نيست .