محمد على مجاهدى

491

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

و علمى از زبان شيخ مجعول . 8 . آثار عجم . 9 . رساله‌اى در صرف و نحو و خطّ ميخى . 10 . رساله‌اى در هيأت . 11 . ديوان شعر . . . » « 1 » سبك شعرى فرصت شيرازى داراى طبعى توانا بوده و با احاطهء كاملى كه به فنون شعرى و دقايق كلامى داشته اشعار خود را به انواع آرايه‌هاى لفظى و معنوى زينت داده و در انواع قالب‌هاى شعرى طبع‌آزمايى كرده ولى غزليات او از شور و حال و روانى و شيوايى خاصّى برخوردار است . وى در آفرينش آثار منظوم خود از سبك عراقى بهره جسته و با استفاده از شيوه بيانى اين سبك روانى و شيوايى جالبى را به آثار خود بخشيده است . دامنه تاثير آثار عاشورايى فرصت شيرازى شايد آثار ماتمى فرصت شيرازى در سوگ سالار شهيدان و شهداى كربلا در جنب ديگر آثار منظومش از نظر كمى چندان جلب توجه نكند ولى از نظر كيفى مورد عنايت اهل ادب قرار دارد و ترجيع‌بند عاشورايى او در شمار بهترين آثار عاشورايى در اين قالب شعرى است . برگزيده آثار عاشورايى فرصت شيرازى آثار عاشورايى معدود خود را در قالب‌هاى قصيده ، غزل و ترجيع‌بند سامان داده است و در اينجا به نقل آنها مىپردازيم : مرثيه عاشورايى دلا دمى نما گذر به سوى مكتب ولا * به حرف ابجدى نگر اشارتى ز كربلا « الف » كنايه از ازل كه شاه دين به صد امل * به بزمگاه لم يزل ببست عهد با خدا ز « با » اشارت آن‌كه او بلا نمود آرزو * ز « تا » كنايت آن‌كه خو كند به تير اشقيا ز « ثا » ثبات در قدم كه بايدش به دشت غم * ز « جيم » جور دمبدم كشد به عرصه بلا ز « حا » حُسام جان ستان ز « خا » خدنگِ دل نشان * كه زخم اين و ضرب آن رسد به جسمش از قضا ز « دال » داغ اكبرش رسد به قلب انورش * ز « ذال » ذبح اصغرش كند به غّصه مبتلا

--> ( 1 ) . سخنوران نامى معاصر ايران ، سيد محمد باقر برقعى ، ج 4 ، ص 2660 و 2661 .