محمد على مجاهدى

411

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

صفائى جندقى پس از سفرهايى به سمنان و تهران ، روستاى جندق را براى اقامت برگزيد و تا پايان عمر در همان جا از راه كشاورزى و دامدارى به امرار معاش پرداخت . جندق از منطقهء خور و بيابانك تقريبا صد كيلومتر فاصله دارد و در شمال غربى خور - مركز بخش - قرار گرفته است . صفائى جندقى در مدت حيات خود چهار همسر برگزيد و از آنان داراى 20 فرزند شد كه برخى از آنان اهل ادب و هنر بودند : محمد حسن كيوان ملقب به عماد الشعراء ( 1260 - 1325 ) ، ميرزا محمد حسين متخلص به « فرهنگ » و متولد 1269 ه . ق ، ميرزا ابو القاسم وفائى ( متولد 1283 ه . ق ) اديب و خوشنويس و ميرزا عبد الكريم ( متولد 1296 ه . ق ) كه داراى ذوق ادبى و خط نسبتا خوش و خوانايى بوده و اغلب نسخه‌هاى ديوان صفائى جندقى به خط اوست . محمد حسن كيوان ، فرزند ارشد صفائى جندقى از جانب ظل السلطان - حاكم اصفهان - به عماد الشعراء ملقب شده و در شعر از تخلص « خرد » استفاده مىكرده و منظومهء هزار و يكشب او حاوى داستان‌هاى نو و ابتكارى است و همو در شمار نخستين شاعرانى است كه براى كودكان نيز شعر مىسروده است . فرزند او ميرزا فتح الله مشهور به كيوان ثانى ( متوفاى 1332 ه . ق ) از شاعران منطقهء بيابانك بوده و در شعر « پرويز » تخلص مىكرده است . « 1 » صفائى جندقى از شعراى آيينى مطرح در سدهء سيزدهم و اوايل سدهء چهاردهم هجرى است و ديوان چاپى او شامل غزليات ، انابت‌نامه ، رباعيات انابيّه ، رباعيات عاشقانه ، مادّه تاريخها ، مراثى عاشورايى در 14 بند ، مثنوى رقيه‌نامه حاوى 315 بيت ، نوحه‌ها و ترجيع‌بند است كه با تصحيح آقاى سيد على آل داود توسط چاپ و انتشارات آفرينش در سال 1370 چاپ و منتشر شده است . سبك شعرى صفايى جندقى در سبك عراقى طبع‌آزمايى كرده و اشعارش ساده و دلنشين و عارى از پيچيدگىهاى لفظى و معنوى است . در ميان آثار منظوم وى تركيب‌بند عاشورايى او كه در 114 بند به تعداد سوره‌هاى قرآن كريم سامان يافته ، مشهور است و باقى اشعار او چندان اوج

--> ( 1 ) . ديوان اشعار صفائى جندقى ، با تصحيح و مقدمهء سيد على آل داود ، ( چاپ و انتشارات آفرينش ، تهران 1370 ) ، مقدمه .