محمد على مجاهدى
322
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
( در سرگذشت بزرگان سلاطين و امرا و حكما و قاضيان و خوشنويسان و شاعران ) ، اسرار الانوار فى مناقب ائمة الاطهار و امثله عرب است . عباس قلى خان كه پس از درگذشت پدرش به تكميل مجلدات ناسخ التواريخ پرداخت ، توفيق تاليفات آثار ارزنده ديگرى نيز داشته است از جمله : خلاصه تاج المآثر مظفرى ( كه تلخيصى است از تاج المآثر تأليف صدر الدين حسن نظامى ) ، سلوك المظفرى ( در گفتار پادشاهان و حكيمان و دانشمندان ) شامل التواريخ مظفرى ( در تاريخ چنگيز و فرزندانش كه به سال 1316 ه . ق پايان پذيرفته ) ، طراز المذهب مظفرى ( در شرح احوال زينب كبرى - سلام اللّه عليه - معروف به زينبيه - از مجلدات ناسخ التواريخ - ) كتاب امام موسى بن جعفر در سه مجلد بزرگ ، محمود التواريخ ( پيرامون شرح حال سلطان محمود غزنوى ) و تحفه مظفرى ( حاوى اشعار گوناگون ) . « 1 » رضا قلى خان هدايت درباره سپهر نگاشته است : « . . . بر سپهر سخن تير است و بر سپاه دانش مير . كلكش ابرى دُرَرْبارست و طبعش بحرى گهرزاى . در نظم و نثر يگانه و در خلق و خلق وحيد زمانه . سالهاست كه با من صاحبى شفيق و مخدومى رفيق است . ديوانش حاضر است و مخزن مضامين خاصه و نوازد . در قصيده سرايى نظير عنصرى و مسعود است و در مسمطات و مثنويات قرين منوچهرى و سنايى . . . . « 2 » سبك شعرى سپهر كاشانى به شيوه سخنوران نامى سدههاى چهارم و پنجم همانند منوچهرى و عنصرى شعر مىسروده و به مدد طبع سرشار و تواناى خود با بهرهگيرى از معلومات دامنهدار تاريخى و ادبى كه داشته آثار فخيم و سختهاى را به دوستداران ادب پارسى عرضه كرده است . قصايد و مسمطات او نمونههاى بارزى از طبعآزمايىهاى موفق وى در اين شيوه كلامى است . وى در قالب مثنوى نيز با استفاده از شيوهء حماسى و سبك حكيم ابو القاسم فردوسى داراى آثار ارزندهاى است كه براى نمونه مىتوان از مثنوى موسوم به اسرار الانوار او نام برد كه در مناقب ائمه اطهار - سلام اللّه عليهم اجمعين - سامان يافته كه با اشاراتى به مراثى آنان همراه است .
--> ( 1 ) . همان ، ص 747 . ( 2 ) . مجمع الفصحاء ، به كوشش مظاهر مصفا ، ج 4 ، ص 351 .