محمد على مجاهدى

293

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

8 . مجرم افشار ( ف : حدود 1280 ق ) زندگينامه نامش ميرزا محمد على زادگاهش قريه چنار ساكن اسد آباد همدان تخلص شعرىاش « مجرم » و اصلش از طايفه افشار بوده و در سده سيزدهم مىزيسته است . سيد احمد ديوان بيگى شيرازى در شرح حال وى مىنگارد : « . . . در اول عمر صوتى داشته به درس و مشق هم مىپرداخته و در ايام عاشورا در مجالس شبيه نسخه اطفال مىخوانده . . . اما در شاعرى تربيت از ميرزا حاجى محمد ( بيدل ) ديده و ترقى كامل كرده و آن چه محقق است قريب بيست هزار بيت از همه قسم شعر داشته كه همه را اهل فن به خوبى تصديق داشته‌اند بلكه مسمّطات او را كم از منوچهرى نمىدانسته‌اند و بعد از فوتش ، از قرار تقرير مردم و ميرزا على پسرش - كه جوان آرام معقول مؤدبى است - ميرزا قادر بروجردى - كه حالش به جاى خود تحرير شده - با ميرزا على طرح الفت كلى ريخته عاقبت ديوان را از ميان برد و مفقود الاثر كرد . در مدت توقف كرمانشاهان هرقدر خواستم شعرى از او به دست آورم نشد ، مكرّر هم به پسرش گفتم قسم‌ها خورد كه آن چه بود در همان ديوان بود و من هم چيزى محفوظ ندارم . بالاخره دو غزل و يك رباعى آورد كه در پشت كتابى ديدم . در آن حال خان سلطانى جزوى از اشعار او كه به بحر مثنوى مصدر به بعضى تحقيقات در مصائب جناب سبط سعيد شهيد - سلام اللّه عليه - گفته و در حيات خودش چاپ شده بود بياورد . شامل بود بر دو مثنوى . يكى مختصر و در بحر تقارب و يكى مفصّل به اين بحر نوشته شده و چون شعر ديگر از او در ميان نبود و الحقّ مثنوى او هم مطبوع بود ، محض بقاى نام او و ماجور بودن خود تمام آن مثنوى را با همان دو غزل و يك رباعى در اين جا نگاشت . رحلتش در سال هزار و دويست و هشتاد و اند است در كرمانشاهان . » « 1 » سبك شعرى در آثار معدودى كه از « مجرم » افشار بر جاى مانده شيوه بيانى آنها بر سبك عراقى استوار است كه گه‌گاه با رگه‌هايى از سبك خراسانى همراه است . چون وى داراى مشرب عرفانى بوده اشعارش را هاله‌اى از اشراق و معرفت فراگرفته است .

--> ( 1 ) . حديقة الشعراء ، سيد احمد ديوان بيگى شيرازى ، با تصحيح و تحشيه دكتر عبد الحسين نوائى ( انتشارات زرين ، تهران ، سال 1366 ) ، ج 3 ، ص 1518 و 1519 .