محمد على مجاهدى

177

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

17 . صائب تبريزى ( ف 1087 ) زندگينامه ميرزا محمد على ( صائب ) تبريزى فرزند ميرزا عبد الرحيم از سخنوران بزرگ و نازك‌انديش و مضمون‌ياب و كاروانسالار قافلهء سبك اصفهانى معروف به سبك هندى در شعر فارسى است . پدر وى از بازرگانان مشهور تبريز بوده كه به فرمان شاه عباس كبير ( 995 - 1038 ) به همراه جمعى ديگر از زادگاه خود به اصفهان كوچ داده شده و در محلهء عباس آباد اصفهان ساكن مىشود و به « تبارزهء اصفهان » مشهور مىگردند . هرچند صائب خود را تبريزى مىداند و در غزليات خود به آن اشاره مىكند : ( صائب ) از خاك پاك تبريز است * هست سعدى گر از گل شيراز * * * ز حسن طبع تو ( صائب ) ! كه در ترقى باد * بلندنام شد از جمله شهرها تبريز ولى نشو و نماى او مسلما در اصفهان بوده است . وى در اوان جوانى به زيارت خانهء خدا نايل آمده و در راه بازگشت ، به هرات و كابل سفر مىكند و ظفر خان ، والى كابل ، مقدم او را گرامى مىدارد و توسط همو به دربار شاهجهان ( 1037 - 1068 ) راه مىيابد و مورد عنايت وى قرار مىگيرد . و پس از شش سال اقامت در هند به ايران بازمىگردد و عنوان ملك الشعرايى دربار شاه عباس دوم ( 1052 - 1077 ) را پيدا مىكند و آوازهء غزليات بديع و سرشار از مضامين بكر او در جاى جاى ايران مىپيچد . صائب ، سال‌هاى پايانى عمر خود را در باغى در اصفهان كه به تكيهء ميرزا صائب مشهور بوده ، مىگذراند و پذيراى شعرايى مىشود كه از شهرهاى ايران و بلاد هند به ديدار او مىشتابند تا از صحبت او بهره‌مند گردند . اين سخنور توانا سرانجام به سال 1087 ه . ق در اصفهان بدرود حيات مىگويد و در همان باغ ملكى خود به خاك سپرده مىشود و به مرور زمان مرقد او را غبار فراموشى مىپوشاند تا در سال 1340 شمسى به همت استاد جليل القدر جلال الدين همايى ( سنا ) آرامگاه او بازسازى مىشود كه امروز به باغ صائب موسوم است و زيارتگاه اهل ادب و بصيرت مىباشد . « 1 »

--> ( 1 ) . دويست سخنور ، ص 176 و 177 .