( 1 ) فصل اول / در گريهء آسمان و زمين شيخ ابو جعفر طوسى از مفيد از احمد بن وليد از پدرش از صفّار از ابن عيسى از ابن ابى فاخته روايت كرده است كه گفت : من و ابو سلمه سراج و يونس بن يعقوب و فضيل بن يسار نزد ابى عبد اللّه جعفر بن محمد عليهما السّلام بوديم من گفتم : فداى تو شوم در مجلس اينها ( عمّال خلفا ) حاضر مىشوم و در دل خود ياد شما مىكنم چه بگويم ؟ فرمود : اى حسين چون در مجالس اينان حاضر شوى بگوى : « اللّهمّ ارنا الرّخاء و السّرور » يعنى : خدايا ما را آسايش و شادى نصيب كن كه اگر گفتى به مقصود خود رسى گفتم : فداى تو شوم من ياد حسين عليه السّلام مىكنم چه بگويم ؟ فرمود : بگوى صلّى الله عليك يا ابا عبد الله و سه بار تكرار كن . آنگاه روى به جانب ما كرد و فرمود كه : ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام چون كشته شد آسمانهاى هفتگانه و زمينها و آنچه در آسمان و زمين و بين آنها بود و هر كس در بهشت و دوزخ است و هر موجودى كه ديده مىشود يا ديده نمىشود بر او گريه كردند مگر سه چيز كه گريه نكردند . گفتم : فداى تو شوم آن سه چيز كه نگريستند چيستند ؟ فرمود : بصره و دمشق و آل حكم بن ابى العاص انتهى . مترجم گويد : از نسبت گريه به جمادات عجب نبايد داشت هر چند بعض مردم سست عقيده از جهالت بر اين گونه امور طنز مىزنند و شيخ طوسى - رحمه اللّه - در تفسير آيهء فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ وَ ما كانُوا مُنْظَرِينَ [ 1 ] در سورهء دخان از تفسير تبيان گويد : در گريه آسمان و زمين سه قول است : قول اول آنكه : مراد از آسمان و زمين ، اهل آسمان و زمين است ؛ يعنى : اهل آسمان و زمين گريه كنند يا نكنند .

--> [ 1 ] سوره دخان ، آيه 29 .