داشت و چون سر را پيش عبيد الله نهاد گفت : املأ ركابى فضّة و ذهبا * فقد قتلت الملك المحجّبا و من يصلّى القبلتين في الصّبا * و خيرهم اذ يذكرون النّسبا قتلت خير النّاس امّا و ابا عبيد الله بن زياد از گفتار او برآشفت و گفت : اگر مىدانستى چنين است چرا او را كشتى به خدا كه چيزى به تو ندهم و تو را هم به دو ملحق كنم ، پس گردن او را بزد . ( 1 ) و شيخ طوسى در مصباح المتهجّدين از عبد اللّه بن سنان روايت كرد گفت : داخل شدم بر سرور خود ابى عبد اللّه جعفر بن محمد عليهما السّلام روز عاشورا او را ديدم گرفته و اندوهگين سرشك از ديدگان چون لؤلؤ مىباريد گفتم : يا بن رسول اللّه گريه از چيست خداى ديدهء تو را نگرياند ؟ فرمود : چون است كه غافلى و نمىدانى امروز حسين عليه السّلام به شهادت رسيد . گفتم : يا سيّدى در روزهء آن چه فرمايى ؟ گفت : روزه دار بىنيّت شبانه و افطار كن بىآنكه شادى نمايى و آن را تمام روزه مدار و افطار تو يك ساعت پس از نماز عصر باشد ( يعنى فضيلت عصر ) و به يك شربت آب افطار كن كه در چنين وقت جنگ پايان يافت و سى تن كشته بر خاك افتاده بودند كه مصرع ايشان بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سخت دشوار بود و اگر بدان روزگار بود بايد او را تسليت داد ، و بگريست چندان كه محاسن مباركش از اشك ديده‌تر شد . مترجم گويد : در احاديث ما فضيلت و استحباب روزهء عاشورا و هم نهى از آن وارد شده است . و شيخ طوسى - رحمه اللّه - فرمود : هر كس براى حزن و اندوه روزه دارد نيكو كرده است و هر كس براى تبرّك و اعتقاد به سعادت آن روز روزه دارد گناهكار است و خطا كرده است . و نيز مترجم گويد : عامّه روايت كرده‌اند كه : چون حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به مدينه هجرت فرمود يهود عاشورا روزه مىگرفتند براى آنكه روز نجات آنان بود از فرعون ، پس آن حضرت فرمود : ما احقّيم به موسى عليه السّلام از يهود و آن روز روزه گرفتند . و هم عامّه خلاف كردند در نسخ اين حكم به وجوب رمضان . بعضى گويند : امر آن مطلقا منسوخ گشت نه واجب است نه مستحب . و بعضى گويند : وجوب آن نسخ شده و استحباب بر جاى ماند امّا روزهء يهود روز دهم از تشرين ماه ، ماه اوّل سال است شرح آن را ابو ريحان در آثار الباقية آورده است . و اين روز منطبق با دهم محرّم نيست اما چون آن روز دهم ماه اول سال يهود است و روز عاشورا نيز دهم ماه اول سال است مانند هم‌اند از اين جهت . اما اينكه گفتيم :