الشيخ عباس القمي ( مترجم : علامه شعرانى )

277

نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي )

عمر بن سعد گفت : خواهرزاده ابى حسّان را به خود واگذاريد . و بعضى گويند : حسن ، زخمى خطرناك داشت ( قد اشفى منه بمعنى خطرناك است نه شفا يافتن ) . و روايت شده است كه : حسن بن حسن از عمّ خويش يكى از دو دختر او سكينه و فاطمه را خواستگارى كرد ، حسين عليه السّلام فرمود : هر يك را كه بيشتر دوست دارى اختيار كن . حسن شرم كرد و جواب نداد . حسين عليه السّلام فرمود : من براى تو فاطمه را اختيار كردم كه به مادرم فاطمهء بنت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شبيه‌تر است انتهى كلام المفيد . مترجم گويد : تزويج يا زفاف حسن مثنى و فاطمه در همان ايام خروج امام عليه السّلام از مدينه يا در راه ميان مدينه و كربلا بوده است و فاطمه در كربلا نو عروس بود براى آنكه همان اوقات بالغه گرديده و نه سالش تمام شده بود چون مادرش امّ اسحاق بنت طلحه زوجهء امام حسن عليه السّلام بود و امام حسن عليه السّلام در ماه صفر سال پنجاهم به شهادت رسيد و امّ اسحاق پس از گذشتن عدّه به عقد امام حسين عليه السّلام در آمد . البته تولّد فاطمه پيش از ربيع الثانى سال 51 نبوده است . پس وجود فاطمهء نو عروس در كربلا قابل شك و ترديد نيست و اگر زوجهء قاسم نبود زوجهء حسن مثنّى بود و اگر تزويج قاسم به طورى كه مشهور است صحيح باشد بايد يكى از دو احتمال را قبول كرد اول اينكه حضرت سيد الشهداء عليه السّلام دخترى ديگر داشت فاطمه نام غير از آنكه به عقد حسن مثنّى در آورده بود چون مسلّم نيست كه دختر آن حضرت منحصر به سكينه و فاطمه بوده است . و در كشف الغمّه گويد : چهار دختر داشت سكينه و فاطمه و زينب و چهارمى را نام نبرده است . و ابن شهر آشوب گويد : سه دختر داشت . دوم آنكه دخترى كه به قاسم تزويج كرد نام ديگر داشت و به غلط و اشتباه بعضى روات فاطمه گفته‌اند . و اگر تزويج حضرت قاسم را صحيح ندانيم بايد بگوييم همان تزويج حسن مثنّى با قاسم اشتباه شده است مثلا يكى از روات در كتابى قصّهء فاطمهء نو عروس را با تازه داماد كه پسر امام حسن عليه السّلام بود خوانده است و در ذهن خود پسر امام حسن عليه السّلام را منطبق با قاسم دانسته همانطور نقل كرده است . به نظر ما هيچ علّتى ندارد كه تزويج قاسم را انكار كنيم ؛ چون ملّا حسين كاشفى در روضة الشهداء نقل كرده است و او مردى جامع و عالم و متبحّر بود در شهر هرات مىزيست معاصر با صاحب روضة الصفا و امير على شير وزير علم دوست و آن قدر كتب ادب و تواريخ و وسائل