لسان الملك سپهر
2176
ناسخ التواريخ ( زندگانى پيامبر ) ( فارسي )
از خود داند از آنچه با خود دارد . آنگاه فرمود : اگر خواهيد شما را از شرار ناس آگهى دهم ؟ گفتند : چنين باشد . قال : من اكل وحده و منع رفده ، و جلد عبده . فرمود : كسى كه يك تنه مائده نهد و مهمان را دفع دهد ، و عبد از آسيبش نرهد . آنگاه فرمود : اگر خواهيد به بدترين از اين كس آگهى دهم ؟ عرض كردند : بلى ، يا رسول اللّه . قال : من لا يقيل عثرة ، و لا يقبل معذرة . فرمود : آن كس كه بر لغزش مردم نبخشد ، و عذر كس نپذيرد . پس فرمود شما را به بدتر از اين آگهى دهم ؟ عرض كردند : آرى اى پيغمبر خدا . قال : من لا يرجى خيره ، و لا يؤمن شرّه . فرمود : آن كس كه به خيرش اميد نتوان بست ، و از شرّش ايمن نتوان بود . ديگر بار فرمود : شما را به بدتر از اين كس خبر دهم ؟ عرض كردند : روا باشد . قال : من يبغض النّاس و يبغضونه . كسى كه دشمن بدارد مردم را و در خشم باشد و مردم نيز از او خشمگين باشند . آنگاه فرمود : انّ عيسى قام خطيبا فى بنى اسرائيل فقال : يا بنى اسرائيل لا تكلّموا بالحكمة عند الجهّال ، فتظلموها ، و لا تمنعوها اهلها فتظلموهم ، و لا تظلموا و لا تكافئوا ظالما فيبطل فضلكم . يا بنى اسرائيل الامور ثلثة : امر بين رشده فاتّبعوه ، و امر بيّن غيبه فاجتنبوه ؛ و امر اختلف فيه فردّوه إلى اللّه : همانا عيسى در ميان بنى اسرائيل بر پاى شد و فرمود : اى جماعت با جاهلان از در حكمت سخن مكنيد ، و ظلم با حكمت روا مداريد ، و رموز حكمت را از أهل حكمت دريغ مداريد ، و اهل حكمت را مظلوم نخواهيد و ظالم مباشيد ، و مبارات با ظالم مكنيد كه فضيلت شما برخيزد و فضل شما برود . اى بنى اسرائيل امور بر سه گونه است : أمرى كه رشد و صلاح آن روشن است بپذيريد و پيروى كنيد ، و از امرى كه معايب آن ظاهر است كناره جوئيد ، و سه ديگر امرى است كه آلودهء شك و ريب است آن را با خداى تفويض داريد . آنگاه رسول خدا فرمود : أيّها النّاس إنّ لكم معالم فانتهوا إلى نهايتكم ، إنّ المؤمن بين مخافتين : أجل قد مضى لا يدري ما اللّه صانع فيه ، و أجل قد بقي لا يدري ما اللّه قاض فيه ، فليأخذ العبد لنفسه من نفسه ، و من دنياه لآخرته ، و من الشّبيبة قبل الكبر ،