الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
69
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
يهوديان آنجا را همانند يهوديان خيبر ، با مصالحه ، مسئول نگهدارى و آبيارى نخلستانهايشان نمود . « 1 » وقتى اين خبر به گوش يهوديان تيماء « 2 » رسيد ، پيكى را فرستادند و با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مصالحه كردند كه جزيه بپردازند . « 3 » ( 1 ) فوت شدن نماز ؟ ! پس از آنكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كار خيبر و وادى القرى را به اتمام رسانيد ، به طرف مدينه حركت كرد . آنان تمام شب را به حركت ادامه دادند و در نزديكىهاى صبح ، توقف كردند تا كمى استراحت كنند . « 4 » شهيد در ذكرى با سند صحيحى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پس از فرود آمدن ؛ پرسيد ؟ چه كسى از ما محافظت مىكند ؟ « 5 » بلال پاسخ داد : من . از اين رو همه خوابيدند و فقط بلال بيدار ماند ، اما او هم به خواب رفت تا خورشيد طلوع كرد ! ( 2 ) آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله پرسيد : اى بلال ، چرا خوابيدى ؟ عرض كرد : اى رسول خدا ، خستگى زياد باعث شد كه خواب بر من غلبه كند . رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : برخيزيد و از مكانى كه در آن غفلت شما را فرا گرفته است ، دور شويد . سپس فرمود : اى بلال ، اذان بگو . بلال اذان گفت و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دو ركعت نماز فجر ( نافله صبح ) را به جاى آورد و به اصحاب خود دستور داد كه دو ركعت نماز فجر ( نافلهء صبح ) را به جاى آورند . سپس برخاست و دو ركعت نماز صبح را با اصحاب به جاى آورد . سپس فرمود : اگر كسى يكى از نمازها را فراموش كند ، پس از يادآورى بايد آن را به جاى آورد ؛ زيرا خداوند - عز و جل - مىفرمايد : « أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي » « 6 » ؛ نماز را به خاطر ياد من بر پاى دار .
--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 710 - 711 و الكامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 150 . ( 2 ) . تيماء در هشت منزلى مدينه در جهت شام قرار دارد . ( 3 ) . همان ، ج 2 ، ص 711 . ( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 711 . ( 5 ) . در كتاب أمثل روايتى شبيه اين از شرح السنّة تأليف سعيد بن مسيّب آمده است : پس از نماز عشاء كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كار خيبر را به اتمام رسانيده بود ، شبانه حركت كرد تا آخر شب فرا رسيد . آنگاه به استراحت پرداخت و به بلال فرمود : مواظب باش كه چه وقت صبح مىشود . چنان كه اين مطلب به نقل از او در بحار الانوار ، ج 17 ، ص 120 و ج 21 ، ص 42 آمده است و مثل همين را كازرونى از ابو هريرة روايت كرده است . ابن اسحاق در ج 3 ، ص 355 آن را به نقل از زهرى از ابن مسيب چنين آورده است : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : چه كسى مواظب طلوع فجر است ؟ گويى كه وى نقل به معنا كرده است . و واقدى در ج 2 ، ص 711 آن را چنين نقل كرده است : آيا مرد صالحى كه حافظ چشمانش باشد پيدا نمىشود كه مواظب نماز صبح ما باشد ؟ . ( 6 ) . طه ( 20 ) ، 14 . سپس شهيد رحمه اللّه مىنويسد : به كسى دست نيافتم كه اين روايت را از آن جهت كه توهّم نقصان در عصمت ايجاد مىكند ، ردّ كرده باشد . و اهل سنّت از ابى قتاده و جمعى از صحابه نقل كردهاند : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به بلال دستور داد و او اذان گفت -