شيخ طوسى با سند خود از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دراز كشيد و خواب چشمانش را فرا گرفت و بيدار نشد تا گرماى خورشيد او را اذيت كرد و از خواب بيدار شد آنگاه به بلال فرمود : اى بلال ، تو را چه شده است ؟ ! گفت : همان چيزى كه باعث شد شما در خواب بمانيد ؛ باعث شد كه من هم در خواب بمانم . « 1 » ( 1 ) مرحوم كلينى نيز با سند خود از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله خوابيد و خداوند - عز و جل - او را در خواب نگاه داشت تا خورشيد طلوع كرد و نماز صبح قضا شد . « 2 » همچنين مرحوم صدوق با سند خود از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله براى نماز صبح به خواب ماند تا اينكه خورشيد طلوع كرد . سپس برخاست و دو ركعت نماز نافلهء فجر را به جاى آورد و سپس دو ركعت نماز صبح را به جاى آورد . « 3 »

--> - و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله دو ركعت نافلهء فجر را به جاى آورد ، سپس به وى دستور داد و او اقامه را گفت و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله نماز صبح را به جاى آورد . شيخ بهايى بعد از نقل اين خبر و خبر ابن سنان مىنويسد : گاهى گمان ضعف به اين دو خبر راه مىيابد ، چون متضمّن معنائىاند كه احتمال اشكال در عصمت را در بر دارد ، سپس سخن شهيد را در ذكرى نقل كرده و فرموده است : و اين مطلب است كه به اصحاب اجازه مىدهد تا صدور چنين خطاهايى را از معصوم عليه السّلام ممكن و محتمل بدانند و اين مطلب جاى بحث و گفتگوى زيادى دارد . بحار الانوار ، ج 17 ، ص 107 - 108 . به نظر مىرسد كه مقصود وى از خبر ابن سنان همان خبرى باشد كه صفّار در بصائر الدرجات ، ص 134 با سند خود از محمد بن سنان از مفضّل از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : اى مفضّل ؛ همانا خداوند تبارك و تعالى براى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله پنج روح قرار داده است ؛ روح حيات كه به وسيلهء آن حركت و سير مىنمايد ، روح قوت كه به وسيلهء آن برمىخيزد و جهاد مىكند ، روح شهوت كه به وسيلهء آن مىخورد و مىآشامد و بر زنان حلال وارد مىشود ؛ روح ايمان كه به وسيلهء آن امر به عدل مىكند و روح القدس كه به وسيلهء آن مقام نبوت را حمل مىكند . . . و روح القدس نمىخوابد و غافل نمىشود و سهو و اشتباه نمىكند ؛ اما ارواح چهارگانه مىخوابند و دچار غفلت و اشتباه مىشوند ، چنان كه در بحار الانوار ، ج 17 ، ص 106 آمده است . ( 1 ) . استبصار ، ج 1 ، ص 286 ، باب 156 ، ح 1 تهذيب ، ج 2 ، ص 265 ، باب 13 ، ح 95 . ( 2 ) . فروع كافى ، ج 3 ، ص 294 ، باب 12 ، ح 9 . و كامل آن اين چنين است : . . . و اين رحمتى از سوى خداوند براى مردم بوده است . آيا نمىبينى كه اگر شخصى در خواب بماند تا وقتى كه خورشيد طلوع كند ، مردم به او مىگويند : براى نماز فوت شده جزع و فزع نكن ! و اين به صورت اسوه و سنت در آمده است ؛ از اين رو اگر كسى به ديگرى بگويد : از نماز خواب ماندى ؟ او هم در جواب مىگويد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هم در خواب مانده است ، و اين به صورت اسوه و رحمتى در آمده است كه خدا به وسيلهء آن بر اين امت رحم كرده است . ( 3 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 358 - 359 ، ح 1031 و كامل آن اين گونه است : . . . همانا اين كار انجام شد تا رحمتى براى اين امت باشد تا اگر مرد مسلمانى در خواب ماند مورد سرزنش قرار نگيرد . . . شيخ صدوق ، حاشيه‌اى در تحقيق و بررسى مفاد اين خبر و تصحيح آن دارد ، جهت مطالعه بيشتر به آن مراجعه شود . متذكر مىشويم كه قضا شدن نماز عصر على عليه السّلام به خاطر خوابيدن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر دامنش و استجابت دعاى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله براى بازگشت خورشيد و ادا شدن نماز على عليه السّلام ؛ در منزل صهباء و قبل از اين حادثه رخ داده است و شايد كه خداوند با اين حادثه مىخواسته است كه به مردم بگويد : آن چيزى كه براى -