الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

94

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

و فاطمه عليها السّلام دختر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، پياده به سوى احد آمد تا پدرش را ديد . « 1 » ( 1 ) طبرسى در إعلام الورى از كتاب أبان بن عثمان احمر بجلى كوفى نقل مىكند كه گفت : وقتى فاطمه و صفيه به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله رسيدند و او را ديدند ، آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمود : عمّه‌ام را از من دور نگه‌دار و فاطمه را آزاد بگذار . پس از آن كه فاطمه عليها السّلام به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نزديك شد و مشاهده كرد كه رويش زخمى شده و دهانش پر از خون شده است ، صيحه‌اى زد و در حالى كه خون‌ها را از صورت پدر پاك مىكرد ، مىگفت : خشم خدا بر كسى كه روى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را خونين كرد . « 2 »

--> و از جمله كسانى كه معروف است در يك قبر دفن شده‌اند : خارجة بن زيد با سعد بن ربيع و نعمان بن مالك با عبدة بن حسحاس بوده‌اند . ( ج 1 ، ص 310 ) و مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله هر سال يك بار به زيارت آنها مىرفت و هنگامى كه ابتداى احد مىرسيد ، با صداى بلند مىفرمود : السلام عليكم بما صبرتم فنعم عقبى الدار ؛ سلام بر شما كه صبر و مقاومت كرديد و خانهء آخرت چه خوش خانه‌اى است . رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بر جنازه مصعب بن عمير مىگذشت كه ايستاد و فرمود : « رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا » ( احزاب ، 23 ) ؛ از مؤمنان كسانى هستند كه به عهد و پيمانى كه با خدا بسته بودند ، وفا كردند و بعضى از آنها به آرزوى خود رسيدند و بعضى منتظر آن هستند و هيچ تغيير در عقيدهء خويش نداده‌اند : سپس به ياران خود فرمود : شهادت مىدهم كه اينها شاهدان خداوند در روز قيامت خواهند بود . به كنار آنها بياييد و آنها را زيارت كنيد و به آنها سلام كنيد و قسم به آن كه جانم در دست او است ، هيچ كدام از شما تا روز قيامت به آنها سلام نمىكند ، مگر اين كه جواب سلام را مىدهند . و مىفرمود : اى كاش . من در كنار شهداى احد باقى مىماندم . امّ سلمه ، همسر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ماهى يك بار به زيارت شهداى احد مىرفت و بر آنها سلام مىگفت و تمام روز را در همان جا باقى مىماند و يك روز به همراه غلام خود ، نبهان به زيارت رفته بود كه نبهان سلام نكرد ؛ لذا به وى گفت : اى لئيم ، چرا به آنها سلام نمىكنى ؟ ! به خدا قسم كه هيچ كس تا روز قيامت بر آنها سلام نمىكند ، مگر آن كه جواب او را مىدهند ! فاطمه دختر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، هر دو يا سه روز در ميان به زيارت شهداى احد مىآمد و در كنار آنها گريه مىكرد و دست به دعا برمىداشت . از جمله زائرين آنها عبارت بوده‌اند از : سلمة بن سلامه ، محمّد بن مسلمه ، ابو سعيد خدرى ، ابو هريره ، ابو بكر ، عمر ، عثمان ، سعد بن ابى وقاص و معاويه . ( ج 1 ، ص 313 - 314 ) . ( 1 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 123 - 124 . ( 2 ) . إعلام الورى ، ج 1 ، ص 179 . و ابن اسحاق مىگويد : براى من نقل شد كه صفيّه مىخواست كه جنازهء برادرش را ببيند ، - و حمزه برادر تنى وى بود - رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به پسرش زبير بن عوّام فرمود : او را برگردان تا برادرش را با اين وضع نبيند . زبير پيش مادرش رفت و گفت : مادرم ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايند برگرديد ، گفت : براى چه ؟ به من خبر رسيده است كه برادرم مثله شده است و اين براى خدا بوده است و ما از آنچه كه در راه خدا بر ما وارد مىشود ، راضى هستيم و اگر خدا بخواهد ، صبر پيشه مىكنم و اين را به حساب خداوند مىگذارم ! زبير نزد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آمد و مطلب را به وى گفت : آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله فرمود : راهش را باز بگذار . پس صفيّه به كنار