الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

46

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

فرمود : اگر ديديد كه آنها را به عقب رانده‌ايم تا جايى كه آنها را وارد مكه كرده‌ايم ، از جاى خود تكان نخوريد و اگر ديديد كه آنها ما را شكست داده‌اند و تا مدينه ما را تعقيب كرده‌اند ، جايگاه خود را ترك نكنيد و در جاى خود ثابت قدم باشيد . « 1 » آنگاه فرمود : از خدا بترسيد و صبور باشيد و حتى اگر ديديد كه از بيكارى پرنده بر سر ما نشسته است ، بازهم از جاى خود تكان نخوريد تا به شما اطلاع بدهم و آنها را بر بالاى تنگه مستقر كرد . « 2 » همچنين فرمود : از جاى خود تكان نخوريد ، اگر چه تا آخرين نفر كشته شويم ، زيرا تنها از همين موضع آسيب‌پذير هستيم . « 3 » ( 1 ) پرچم‌دارى در قريش شيخ مفيد در ارشاد با سندى از عبد اللّه بن مسعود نقل مىكند كه گفت : پرچمدارى قريش مخصوص بنى عبد الدار بود ؛ يعنى با طلحه بن ابى طلحه كه كبش الكتيبه ( قوچ لشكر ) ناميده مىشد . پس ابو سفيان به ميان آنها آمد و گفت : مىدانيد كه پرچم براى يك لشكر بسيار مهم است و در جنگ بدر به خاطر بر زمين افتادن پرچم شكست خورديد . اگر احتمال مىدهيد كه نمىتوانيد آن را حفظ كنيد ، به ما بسپاريد تا آن را حفظ كنيم . طلحه بن ابى طلحه خشمگين شد و گفت : آيا دربارهء ما چنين مىگويى ؟ به خدا قسم كه امروز در كنار پرچم حمام خون به راه خواهيم انداخت . « 4 »

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 176 - 177 و قصص الانبياء ، ص 341 . ( 3 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 80 و مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 192 و ابن اسحاق مىنويسد : پس از آن كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله لشكريان خود را آماده كرد ، عبد الله بن حبير از قبيلهء بنى عمرو بن عوف را كه لباسى سفيد به تن داشت ، به فرماندهى تيراندازان كه پنجاه نفر بودند ، منصوب كرد . آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به او فرمود : اسب سواران را با تيراندازى از ما دور كنيد و اگر پيروز شديم يا شكست خورديم ، در جاى خود ثابت باشيد تا از ناحيه شما ضربه نخوريم . ( ج 3 ، ص 70 ) و واقدى مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله اصحاب خود را به صف كرد و پنجاه نفر از تيراندازان را بر كوه عينين مستقر كرد و عبد الله بن جبير را به فرماندهى آنها گمارد . در مقابل مشركان هم صف كشيدند و خالد بن وليد را به فرماندهى سواره نظام گماردند و عبد اللّه بن ابى ربيعه را به فرماندهى تيراندازان كه صد نفر بودند ، گماردند . ج 1 ، ص 22 ) . رسول اللّه به نزد تيراندازان رفت و فرمود : پشت سر ما را محكم نگه داريد ؛ زيرا مىترسيم كه از پشت مورد حمله قرار گيريم و در جاى خود ثابت قدم باشيد و تكان نخوريد و اگر ديديد كه آنها را شكست مىدهيم و وارد لشكرگاه آنها مىشويم ، از جاى خود تكان نخوريد و اگر ديديد كه كشته مىشويم ، به كمك ما نشتابيد و فقط با تيراندازى اسب سواران را از ما بازداريد ؛ زيرا اسب با وجود تيراندازى پيش روى نمىكند . و سپس فرمود : خدايا تو را بر اعمال شاهد مىگيرم ! ( ج 1 ، ص 224 ) . ( 4 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 80 و ابن اسحاق مىنويسد : و قريشيان آمادهء نبرد شدند و خالد بن وليد را فرماندهء ميمنه و عكرمة