اگر خدا مقرر نداشته بود كه آنها بيرون روند در دنيا معذبشان مىكرد و نصيب آنها در آخرت عذاب آتش است . اين بدان جهت است كه آنان با خدا و فرستاده‌اش مخالفت كردند و هر كس با خدا مخالفت كند ( بداند كه ) خدا سختگير است . هر درخت خرمايى كه بريديد و يا آن را بر ريشه‌اش واگذارديد به فرمان خدا بود تا فاسقان خوار شوند . چيزى كه خدا از آنها به رسولش غنيمت داد ، نه اسبى بر آن تاختيد نه شترى ؛ ولى رسولانش را بر هر كس بخواهد مسلط مىسازد و خدا بر هر چيز توانا است . ( 1 ) در اين تفسير با سندى از ابى بصير آمده است : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به انصار فرمود : اگر موافق باشيد ، سهم شما را به مهاجرين بدهم و آنها را در تأمين هزينهء زندگى از شما مستقل كنم و الّا آن را ببين شما و ايشان تقسيم كنم و همچنان با شما به سر ببرند ؟ گفتند : تمام اين اموال را بين مهاجران تقسيم كن . بنابراين رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آن غنائم را بين مهاجران تقسيم كرد و چيزى به انصار نداد مگر به دو نفر كه اظهار نياز كردند و آنها ابو دجانه و سهل بن حنيف بودند . « 1 » ( 2 ) در ارشاد آمده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين غنائم را بين مهاجران اوليّه تقسيم كرد و به على عليه السّلام دستور داد كه آنچه را براى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است جمع‌آورى كند و آن را صدقهء جاريه قرار داد كه در مدت حيات آن حضرت در دست وى بود و بعد از آن حضرت در دست امير المؤمنين قرار گرفت . « 2 » ( 3 ) طبرسى در مجمع البيان از كلبى نقل مىكند كه رؤساى مسلمانان به رسول الله صلّى اللّه عليه و آله گفتند : اى رسول خدا ، چنان كه در جاهليت ما عمل مىكرديم ، شما هم يك چهارم اين غنائم و آنچه را كه انتخاب مىكنى بردار و بقيه را براى ما [ رؤساء ] بگذار و آنگاه اين شعر را خواند : لك المر باع منها و الصفايا * و حكمك و النشيطة و الفضول يك چهارم غنائم و برگزيده‌ها مال تو است و دستور از آن شما است و نشيطه ( اموالى كه بدون جنگ به غنيمت گرفته شده است ) و اموال اضافه آمده از آن شما است . پس از آن بود كه سورهء حشر نازل شد كه در آن اين آيه است : « ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ مِنْكُمْ وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ » « 3 » ؛ آنچه خدا از اموال چنين آبادىهايى به رسولش غنيمت داد از آن خدا و رسول ، خويشاوندان ، يتيمان ، تهيدستان و به‌راه‌ماندگان است تا در ميان ثروتمندان شما دست به

--> ( 1 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 360 . ( 2 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 93 . ( 3 ) . حشر : 7 .