دست نشود ، آنچه را رسول خدا به شما داد بگيريد و از آنچه نهى كرده است خوددارى كنيد و از خدا بترسيد كه عذاب او بسيار سخت است . و آنها هم گفتند : ما مطيع امر خدا و رسولش هستيم . « 1 » ( 1 ) در ادامه مىنويسد : نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله به انصار فرمود : اگر قبول كنيد سهميهء شما از غنائم را به مهاجران بدهم تا آنها زندگى مستقل داشته باشند و در خانه‌هاى شما زندگى نكنند و يا اين كه اين غنائم را بين شما هم تقسيم كنم ؛ ولى مهاجرين همچنان با شما زندگى كنند . انصار گفتند : بلكه آنها را در اموال و خانه‌هاى خود شريك مىگردانيم و غنيمت را هم به آنها وامىگذاريم و چيزى نمىخواهيم . به خاطر همين ، اين آيه دربارهء آنها نازل شد : « لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أَمْوالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً وَ يَنْصُرُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإِيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 2 » ؛ ( از غنائم سهمى ) از آن فقراى مهاجر است كه از خانه و اموالشان بيرون رانده شدند ، آنها در پى فضل و خشنودى خدا هستند كه خدا و رسولش را يارى مىكنند ، آنها در حقيقت راستگويانند . آنان كه پيش از مهاجران در ديار خود بوده و ايمان آورده بودند ، كسانى را كه به سويشان هجرت كنند ، دوست دارند و در دل خود حسدى از آنچه به مهاجران داده شود احساس نمىكنند و آنان را بر خود مقدم مىدارند هر چند خود فقير باشند ، كسانى كه از بخل خويش بر كنار مانده باشند ، رستگارند . ( 2 ) طبرسى از زجّاج نحوى نقل كرده است كه خداوند تبارك و تعالى در آيهء قبلى بيان كرده است كه « المساكين » چه كسانى هستند ، سپس به مدح و وصف انصار پرداخته است كه از غنائم چشم‌پوشى كردند سپس مىنويسد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله غنائم را بين مهاجرين تقسيم كرد و چيزى به انصار نداد مگر به سه نفر از انصار به نام‌هاى : ابو دجانه ، سهل بن حنيف و حارث بن صمّة كه نيازمند بودند . « 3 » ( 3 ) و از جمله حوادث بعد از غزوهء بنى نضير اين بود كه عامر بن طفيل با رفيقش أربد بن قيس - برادر

--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 9 ، ص 392 ( 2 ) . حشر ( 59 ) ، 8 - 9 . ( 3 ) . مجمع البيان ، ج 9 ، ص 391 و گفته است : آيه به اين مطلب اشاره دارد كه تدبير امور امّت در دست نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله است و براى همين هنگامى كه بنى قينقاع و بنى نضير ترك ديار كردند ، اموال و دارايىهاى آنها را بين مهاجرين تقسيم كرد و مردان بنى قريظه را به قتل رساند و فرزندان و زنانشان را به اسيرى گرفت و اموالشان را بين مهاجرين تقسيم كرد و بر اهل خيبر منت نهاد و اموالشان را بين حاضران در غزوهء خيبر تقسيم نمود و بر اهل مكه منت نهاد و اموال و زنان و فرزندان و شهرشان را براى خودشان گذاشت . ( ج 9 ، ص 392 ) براى تفصيل بيشتر نگاه كنيد به شأن نزول سورهء در سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 202 و مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 380 - 383 .