خدا براى آنها ، همان حبشه است . آن حضرت نظر خويش را چنين بيان مىكند : « حبشه سرزمين صدق و راستى است و در آن پادشاهى حكومت مىكند كه هيچ كس نزد او ستم نمىشود . » « 1 » ( 1 ) در مورد موقعيتى كه اين آيه از سورهء زمر نازل شده است ، طبرسى مىگويد : مفسران مىگويند : قريش جلسه‌اى گرفتند و در آن قرار گذاشتند كه مؤمنين را به هر وسيله از دينشان برگردانند و قرار گذاشتند كه هر قبيله‌اى تازه مسلمانان خود را آزار و اذيت كند . در اين ميان عده‌اى از دين خويش بازگشتند و عده‌اى را خداوند حفظ كرد و خداوند از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به وسيلهء عمويش محافظت كرد . هنگامى كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله وضعيت نامناسب اصحابش را ديد و از طرفى نمىتوانست از آنها حمايت كند و از سوى ديگر حكم جهاد هم صادر نشده بود ، به آنها دستور داد كه به سرزمين حبشه هجرت كنند و گفت : در حبشه پادشاه صالحى است كه ستم نمىكند و كسى در قلمرو او ستم نمىشود پس به سوى او برويد تا خداوند براى مسلمانان فرجى پيش آورد . منظور نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله نجاشى بود كه اسمش در حبشه « أصحمه » به معناى « عطيّه » بود و نجاشى لقب پادشاهان آنجا بود همانند كسرى و قيصر ( خسرو و سزار ) . پس از آن يازده نفر از مردان و چهار نفر از زنان به طور مخفيانه به سوى آنجا حركت كردند . آنها به كنار دريا آمدند و قايقى را براى رفتن به حبشه به نيم دينار كرايه كردند و اين واقعه در ماه رجب سال پنجم بعثت رسول الله صلّى اللّه عليه و آله ، اوّلين هجرت بود . « 2 » بنابراين سوره در سال پنجم نازل شد و از آنجا كه هجرت مسلمانان از خلال آزاد و شكنجه‌هاى قريش نسبت به مسلمانان شروع شده بود ، در اينجا به ذكر اخبار مربوط به آن مىپردازيم . ( 2 ) ظلم مشركان به مسلمانان ضعيف ابن اسحاق مىگويد : سپس مشركان به دشمنى با كسانى كه اسلام آورده و از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله پيروى مىكردند ، پرداختند و هر قبيله‌اى به اذيت و آزار مسلمانان ضعيف در ميان خود پرداختند . آنها مسلمانان را زندانى و شكنجه كردند و با شلاق و تشنگى و گرسنگى آنها را در فشار قرار مىدادند و آنها را بر سنگ‌هاى گرم مكه مىخواباندند تا از عقيدهء خويش برگردند . در اين ميان ، بعضى تسليم

--> ( 1 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 1 ، ص 344 و طبرسى آن را در مجمع البيان ، ج 3 ، ص 36 به نقل از مفسران ذكر كرده است . ( 2 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 360 و در بحار الانوار به نقل از المنتقى كازرونى آمده است : خروج آنها در رجب سال پنجم واقع شد و قريشىها به دنبال آنها رفتند ، اما آنها را گم كردند . آنها در شعبان و رمضان نزد نجاشى ماندند و در شوال بازگشتند . ( بحار الانوار ، ج 18 ، ص 422 ) .