الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

436

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) در سوره قصص آمده است : « أَ فَمَنْ وَعَدْناهُ وَعْداً حَسَناً فَهُوَ لاقِيهِ كَمَنْ مَتَّعْناهُ مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ » « 1 » ؛ آيا كسى كه او را وعدهء نيك داده‌ايم و به آن خواهد رسيد همانند كسى است كه بهره‌مندى زندگى دنيا را به او داده‌ايم ولى در روز قيامت بازخواست مىشود ؟ ( 2 ) طبرسى از سدّى و محمد بن كعب قرظى نقل مىكند كه اين آيه در مورد رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و على ابن ابى طالب عليه السّلام و حمزة بن عبد المطلب [ و عمار بن ياسر ] و در مورد ابو جهل [ و وليد بن مغيره ] نازل شده است . و سپس مىگويد : أولى اين است كه مفهوم آيه تمام است و تمام كسانى كه اين صفات دارند را در برمىگيرند . « 2 » ( 3 ) سورهء پنجاهم : إسراء صحبت دربارهء معراج در سورهء « النجم » كه بيست و سومين سورهء قرآن بود ، گذشت و صحبت با مشركان در آن سوره نيز قبل از اين بود . در اين سوره آمده است : « وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً » « 3 » ؛ هنگامى كه قرآن بخوانى ميان تو و كسانى كه به آخرت ايمان نمىآورند پرده‌اى ضخيم قرار مىدهيم . ( 4 ) طبرسى از زجّاج و جبّايى نقل مىكند كه گفتند : اين سوره در مورد كسانى نازل شد كه وقتى نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله شبانه در كنار كعبه نماز مىخواند و قرآن تلاوت مىكرد ، به سوى او سنگ پرتاب كرده و او را از دعوت مردم به دين منع مىكردند . كلبى مىنويسد كه آنها ابو سفيان و ابو جهل و زن ابو لهب و نضر بن حرث بودند و خداوند بين آنها و حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله كه مشغول قرائت قرآن بود ، حجابى ايجاد مىكرد كه از كنار او مىگذشتند ، اما او را نمىديدند و خدا اين حايل را بين آنها ايجاد مىكرد تا نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله را مورد اذيت و آزار قرار ندهند . « 4 » ( 5 ) بعد از آن خداوند متعال مىفرمايد : « نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَ إِذْ هُمْ نَجْوى إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً » « 5 » ؛ ما مىدانيم آنها به چه منظور به

--> ( 1 ) . قصص ( 28 ) ، 61 . ( 2 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 408 . ( 3 ) . اسراء ( 17 ) ، 45 . ( 4 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 645 . ( 5 ) . اسراء ( 17 ) ، 47 .