رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در مكه وفات كرد ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله كه از تشييع جنازهء فرزندش بازمىگشت با عاص بن وائل و فرزندش عمرو برخورد كرد . هنگامى كه عمرو رسول الله صلّى اللّه عليه و آله را ديد ، گفت : من از او بدم مىآيد ! پس عاص بن وائل گفت : اهميّتى ندارد او أبتر گرديده است ، و خداوند هم نازل كرد : « إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ » « 1 » ؛ بدون شك دشمنت ابتر است . ( 1 ) تفاوت اين خبر با آنچه گذشت در اين است كه اسم عمرو بن عاص را آورده و گفته است : او كسى بوده است كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بدش مىآمده است ، اگر چه پدرش عاص اين لقب را به نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله نسبت داده است . آنچه را هم كه طبرسى در الاحتجاج از حسن بن على عليه السّلام نقل كرده است ، اين خبر را تأييد مىكند : حسن بن على عليه السّلام در سخنانى كه عمرو بن عاص را مورد خطاب قرار داده بود به وى فرمود : سپس اظهار وجود كردى و در سخنانت گفتى كه من از محمد بدم مىآيد و عاص بن وائل ( امام مجتبى نفرمود : پدرت ؛ زيرا مادرش زناكار بوده است ) گفت : محمد مردى أبتر است و فرزند پسرى ندارد و اگر بميرد نسلش منقطع مىشود و پس از آن خداوند فرمود : « إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ » « 2 » ؛ بدون شك دشمنت ابتر است . ( 2 ) پس دو خبر اوّل از ابن عباس گفتند كه عاص بن وائل ، پدر عمرو بن عاص ، لقب أبتر را به نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله نسبت داد و نگفتند كه چه كسى اظهار كرد كه از محمد صلّى اللّه عليه و آله بدش مىآيد . و دو خبر ديگر از امام صادق و امام حسن مجتبى عليهما السّلام اين مطلب را ذكر كرده‌اند ، پس منافاتى بين آنها نيست . شايد ابن عباس با عمرو بن عاص سازش كرده و يا از او ترسيده است و براى همين به ذكر نام پدرش اكتفا كرده است . چنان كه سدّى نيز به همين صورت خبر را نقل كرده و گفته است : قريش به مردى كه پسرش وفات مىكرد مىگفتند : فلانى أبتر شد ؛ يعنى تنها شد ! و هنگامى كه تنها پسر نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله وفات كرد ، عاص بن وائل گفت : اين مرد أبتر شد . « 3 » ( 3 ) ابن اسحاق نيز همين كار را كرده و گفته است : برايم نقل شده است كه وقتى عده‌اى دربارهء رسول الله صلّى اللّه عليه و آله صحبت كردند ، عاص بن وائل سهمى گفت : رهايش كنيد . او مردى أبتر است كه فرزندى ندارد و اگر بميرد نامش به فراموشى سپرده مىشود و از دست او راحت مىشويد .

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 411 . ( 3 ) . الميزان ، ج 20 ، ص 372 .