( 1 ) از گفتهء آن حضرت در خبر سابق كه فرمود : « شخصى به من ضربه‌اى زد و گفت : دامنت را بينداز در حالى كه من او را نمىديدم . » مىفهميم كه - بنابر آنچه كه در اين خبر و شبيه آن آمده است - رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله محدّث بوده است و صفّار ( ت 290 ه ) در كتاب بصائر الدرجات با سندى از زراره نقل مىكند كه گفت : از امام صادق عليه السّلام سؤال كردم : رسول كيست ؟ نبىّ كيست ؟ و محدّث كيست ؟ آن حضرت فرمود : رسول كسى است كه جبرئيل در مقابلش مىآيد و با او صحبت مىكند ، چنان كه يكى از شما با دوستش صحبت مىكند . » تا اين كه گفت : « و امّا محدّث كسى است كه كلام فرشته‌اى كه با وى صحبت مىكند را مىشنود ، امّا او را نمىبيند ، و نه اين كه در خواب به سراغش بيايد . » « 1 » ( 2 ) همچنين كلينى در اصول كافى با سندى از أحول نقل مىكند كه از امام صادق عليه السّلام در مورد رسول و نبى و محدّث سؤال كردم . آن حضرت فرمود : « رسول كسى است كه جبرئيل در مقابلش مىآيد و با او صحبت مىكند » تا اين كه فرمود : « و اما محدّث ، كسى است كه مورد خطاب قرار مىگيرد و آن را مىشنود ولى شخص را نمىبيند و نه اين كه در خواب او را مشاهده كند . » « 2 » ( 3 ) بشارت به نبوت در همين دو خبر در مورد معناى نبوّت مجرّد كه بدون رسالت باشد مطالبى آمده است . در خبر اوّل آمده است : « نبىّ كسى است كه در خواب واقعيات را مىبيند ، همانند حضرت ابراهيم و مثل اين كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله به هنگام ديدن جبرئيل در خواب به شبه بيهوشى مبتلا مىشد . نبىّ اين چنين است . » و در خبر دوّم آمده است : « و امّا نبىّ كسى است كه در خوابش واقعياتى را مىبيند ، همانند حضرت ابراهيم كه رؤياهاى صادقه مىديد و مثل آن چه كه رسول الله صلّى اللّه عليه و آله قبل از مبعوث شدن مىديد . » ( 4 ) ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه از امام باقر عليه السّلام روايت مىكند : خداوند يكى از فرشتگان بزرگ را موكّل بر حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله قرار داد كه از وقتى كه آن حضرت از شير گرفته شد ، از او مواظبت مىكرد و او را به سوى خيرات و مكارم اخلاق رهنمون بود ، و او را

--> ( 1 ) . چنان كه در بحار الانوار ، ج 18 ، ص 270 به نقل از بصائر الدرجات ، ص 109 و 371 و به همين نحو خبرى از امام باقر عليه السّلام و همچنين از امام صادق عليه السّلام در اين كتاب آمده است . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 176 و به همين نحو دو خبر ديگر از امام رضا عليه السّلام در آن آمده است .