( 1 ) دولابى در الذرية الطاهرة اخبار سه‌گانه‌اى را از زهرى و محمد بن اسحاق و قتادة بن دعامة و خبر چهارم را از ليث بن سعد نقل كرده و در آنجا برعكس حديث‌هاى قبلى ، شوهر اوّل را ابو هاله و سپس عتيّق ذكر كرده است ، « 1 » كه اين مردود است . خبر قتادة را إربلى هم در كتابش آورده است . « 2 » ( 2 ) ابن شهر آشوب در كتاب مناقب خود در مورد ترتيب ازدواج نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىگويد : ابتدا در مكه با خديجه دختر خويلد ازدواج كرد و گفته‌اند كه وى همسر عتيّق بن عائد مخزومى بوده است و پس از او با ابى زرارة بن نبّاش اسدى ازدواج كرده است . « 3 » ( 3 ) احمد بلاذرى و ابو القاسم كوفى در كتاب‌هايشان و سيد مرتضى در الشافى و ابو جعفر در تلخيص الشافى نقل كرده‌اند كه نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله در حالى با وى ازدواج كرد كه باكره بود و همين نظر را كتاب‌هاى الانوار و البدع مورد تأكيد قرار مىدهد ؛ در آنجا كه مىگويد : رقيه و زينب دختران هاله ، خواهر خديجه بوده‌اند ! « 4 »

--> ( 1 ) . الذرية الطاهرة ، ص 45 - 47 . ( 2 ) . كشف الغمة ، ج 2 ، ص 138 - 139 . ( 3 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 159 . ( 4 ) . مناقب ، ج 1 ، ص 159 . ظاهرا مقصود وى از كتاب الانوار كتاب الانوار و مفتاح الاسرار و الافكار ابو الحسن بكرى مىباشد كه سابقا در مورد آن سخنى گذشت . اين كتاب خطىّ است و مرحوم مجلسى رحمه اللّه قصه ازدواج را به طور مفصل از آن در بحار الانوار ، ج 16 ، ص 20 - 77 نقل كرده و سپس گفته است : « اين حكايت را بدين خاطر نقل كردم كه مشتمل بر بعضى از معجزات و امور خارق العادة مىباشد ( ! ) و به تمام آن اعتماد نداريم ، زيرا سند قابل قبولى ندارد ، اگر چه مؤلّف آن از افاضل و علماى برجسته مىباشد . » مرحوم مجلسى اين گونه او را توصيف مىكند ، زيرا كه او را با بكرىّ ديگرى كه از مشايخ شيخ شهيد بوده اشتباه گرفته است . چنان كه قبل از اين چنين اشتباهى كرده بود و مرحوم ربانى شيرازى در تعليقهء خويش يادآورى كرده بود كه ابن بكرى ، از مشايخ شيخ شهيد نيست ، بلكه متقدم بر او و ابن تيمية ، متوفاى 728 ه مىباشد و او معروف به كذب است و همين او بوده كه نقل كرده است : خديجه قبل از رسول اللّه با دو نفر ازدواج كرده بود كه يكى از آنها عمرو كندى ( ! ) و ديگرى عتيّق بن عائذ بوده‌اند ( بحار الانوار ، ج 16 ، ص 22 ) . و كتاب البدع مربوط به ابو القاسم كوفى است كه ذكرش گذشت و نام كامل كتاب الاسثغاثة فى بداع الثلاثة مىباشد و در آن گفته است : اجماع خاص و عام علما و محدثان بر اين منعقد شده است كه هيچ كدام از اشراف و بزرگان قريش باقى نماند ، مگر اين كه از خديجه خواستگارى كرد و او همهء آنها را ردّ كرد . در اين صورت چگونه ممكن است كه خديجه درخواست‌هاى بزرگان قريش را كنار گذاشته باشد و با يك أعرابى از بنى تميم ازدواج كرده باشد ؟ ! آيا اين ادعا در نظر اهل فهم و دقت از روشن‌ترين محالات و افتضاح‌ترين اقوال نيست ؟ ! ( ص 70 ) . بنابراين ، اجماع اهل آثار و ناقلان اخبار بر اين است كه خديجه از سوى تمام اشراف و بزرگان مكه