الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

284

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) اما طبرسى خبر همسر قبلى داشتن خديجه را بدون ذكر خلاف نقل نموده است « 1 » و مرحوم مجلسى نيز در بحار الانوار به همين صورت از او نقل قول كرده است . « 2 » ( 2 ) فرزندان خديجه از نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله حميرى با سندى از امام باقر عليه السّلام نقل كرده است كه رسول اللّه از خديجه داراى فرزندانى شد كه عبارتند از : قاسم ، طاهر ، ام كلثوم ، رقية ، زينب و فاطمه . « 3 » ( 3 ) شيخ صدوق با سند خود از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه رسول الله داراى فرزندانى به نام‌هاى : قاسم و طاهر - كه همان عبد الله است - ام كلثوم ، رقيّه ، زينب و فاطمه شد . « 4 »

--> خواستگارى شد ، الا اين كه بكرى در نقل حكايتش منحصر به فرد شده است و آنچه را كه وى نقل نموده است بيشتر شبيه قصه‌هاى عوام است تا يك تاريخ مستند يا خبر معتبر . وى گفته است : پس از آن كه شوهرهاى اول و دوم خديجه فوت كردند ، عقبة بن ابى معيط و صلت بن ابى مهاب كه هر كدام چهار صد غلام و كنيز داشتند به خواستگارىاش آمدند و سپس ابو جهل بن هشام و ابو سفيان به خواستگارىاش آمدند و خديجه به هيچ كدام جواب مثبت نداد . ( بحار الانوار ، ج 16 ، ص 22 ) . اما شافى و تلخيص آن در اين ميان تنها باقى مىماند و ظاهرا مطالبش را از كتاب ابو القاسم كوفى اخذ كرده است كه چگونگى نقل قول و مستنداتش را ذكر كرديم . ( 1 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 274 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 22 ، ص 220 . و در استيعاب و شرح المواهب همين مطلب را بر عكس ترتيب نقل كرده و گفته‌اند : خديجه همسر ابى هالة بن زرارة تميمى ( نه تيمى ) بوده است . او در جاهليت فوت كرد و خديجه از او فرزندى به نام هند آورد . او برادر فاطمه ، دختر خديجه بود و مردى فصيح و بليغ و سخنور به شمار مىرفت . امام حسن عليه السّلام از او حديثى در مورد صفات نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل كرده و گفته است : دايى من ابو هاله برايم نقل كرده است . شيخ صدوق در معانى الاخبار ، ص 79 ، و شيخ طبرسى در مكارم الاخلاق ، ص 7 و ابن اثير در اسد الغابة ، ج 5 ، ص 72 ، اين حديث را نقل كرده‌اند . همچنين رجوع كنيد به : نسب قريش از مصعب زبيرى ، ص 22 و اسد الغابه ، ج 5 ، ص 12 و 13 و 17 و الاصابه ، ج 3 ، ص 611 - 612 و السيرة الحلبية ، ج 1 ، ص 140 . بنابراين پذيرش ادعاى ابن شهر آشوب در مورد باكره بودن خديجه و انكار دو ازدواج قبلى و اولادش بسيار مشكل است ، به ويژه كه امام حسن مجتبى به نقل حديث از دايىاش هند در مورد اوصاف نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله مىپردازد . او بدر را درك كرده است و گفته شده كه احد را هم درك كرده بود و در جنگ جمل نيز در كنار على عليه السّلام بود . همچنين خديجه براى ابى هاله پسرى به نام هاله بن ابى هالة آورد . بعد از آن با عتيّق بن عابد ( اين طور آمده است ) مخزومى ازدواج كرد و فرزندى به نام هند دختر عتيّق آورد و اين زن اسلام آورد و به يارى دين اسلام پرداخت . براى اطلاع بيشتر به شرح زندگانى خديجه در الاستيعاب مراجعه كنيد . ( 3 ) . قرب الاسناد ، ص 27 و بر طبق خبرى كه ذكر مىگردد درست آن است كه اسم زينب بر فاطمه مقدم باشد . ( 4 ) . الخصال ، ج 2 ، ص 37 و در آن با استناد به امام صادق عليه السّلام از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله نقل كرده است كه فرمود : « خديجه رحمه اللّه از من داراى فرزندانى به نام طاهر - كه همان عبد الله و مطهّر است - و قاسم و فاطمه و رقيه و ام كلثوم و زينب شد . »