الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
121
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) تاريخ ، اسطورهها و خرافات زيادى را از مردم جزيرة العرب ثبت كرده است كه سيد محمود آلوسى بسيارى را در كتاب بلوغ الأرب فى معرفه احوال العرب جمعآورى نموده است و شواهدى از اشعار جاهلى و غيره را در مورد آنها آورده است . با مراجعه به اين كتاب با انبوهى از خرافات مواجه مىشويم كه عقل عربهاى جاهليت را فرا گرفته بوده است و اين اسطورهها يكى از عوامل عقبماندگى آنها از ساير ملل در آن روزگار و مانع عظيمى در مقابل پيشرفت اسلام بوده است . براى همين ، نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله كوشيد تا آن اساطير و اوهام را از صفحهء ذهن اعراب جاهلى پاك كند . وى هنگامى كه معاذ بن جبل را به يمن فرستاد به وى فرمود : « تمام سنتهاى جاهليت را نابود كن ، مگر آنچه را كه مورد تأييد اسلام باشد و تمام دستورهاى بزرگ و كوچك اسلام را آشكار كن » « 1 » . ( 2 ) نمونههايى از خرافات اعراب جاهلى ( 3 ) الف ) روشن كردن آتش براى نزول باران : جزيرة العرب منطقهاى است كه هميشه با خشكسالى مواجه بوده است ، براى همين مردم مقدارى هيزم از درختهاى قشر و سلح ( كه خوشسوز بوده ) جمع مىكردند و به دنبال گاو نرى مىبستند و او را به دامنهء كوهى هدايت مىكردند . آنگاه آن پشتهء هيزم را به آتش مىكشيدند . وقتى كه آتش شعلهور مىشد ؛ گاو نر شروع به دويدن و خرناسه كشيدن مىكرد و اعراب جاهلى آن را به منزلهء رعد و برق مىدانستند ، يعنى آتش را نشانهء برق و خرناسهء گاو نر را نشانهء رعد مىدانستند و معتقد بودند كه اين كار براى نزول باران مفيد است ! ( 4 ) ب ) گاو نر را كتك مىزدند تا گاو ماده آب بياشامد ! گاهى گلهاى از گاوها را پيش آب مىبردند و در اين هنگام گاو نر آب مىخورد ؛ ولى گاوهاى ماده آب نمىخوردند . آنها علت اين كار را وجود جن در شاخهاى گاو نر مىدانستند . و او را كتك مىزدند تا گاوهاى ماده آب بنوشند و شاعر هم در اين باره مىگويد : فانّى إذا كالثّور يضرب جنبه * اذا لم يعف شربا و عافت صواحبه ! در اين صورت من همانند گاو نرى هستم كه او را كتك مىزنند تا گاوهاى ماده آب بنوشند .
--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 25 .