درياى علم و مطلق دين زبدهء يقين * خورشيد « هل اتى » و مَهِ برج « لا فتى » منقبت : قوله تعالى : « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ . » 8521224 خ 0 103 خ ترجمه : محمّد فرستادهء خداست و آن مؤمنان كه با وىاند سخت و غليظاند بر كافران ، و مهربانند ميان يكديگر . مىبينى ايشان را ركوع و سجودكنندگان ؛ يعنى اكثر اوقات مشغولند به نماز و مىطلبند فضلى از خداى - عزّ و جلّ - يعنى زيادتى ثواب و خشنودى او . و علامتهاى ايشان در رويهاى ايشان ظاهر است از اثر سجده . اين وصف كه مذكور شد صفت ايشان است در تورات و انجيل . مؤلف گويد : « در آيهء مذكوره : « وَ الَّذِينَ مَعَهُ » اهل تسنّن و تشيّع [ را ] اختلاف است ؛ بعضى از اهل سنت گويند : آيهء مذكوره در ميان خلفاى اربعه - رضى الله عنهم - نازل شده ، بلكه حجّت ترتيب خلافت صورى دانسته گويند از « وَ الَّذِينَ مَعَهُ » مراد ابو بكر صديق است - رضى الله عنه - زيرا كه با سيّد ابرار - صلّى اللّه عليه و آله - در شب غار موافقت اختيار نموده ؛ و « أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ » صفت عمر بن الخطّاب - رضى الله عنه - چه در مباحثه و مجادلهء او با اهل شرك و نفاق علما را اتفاق است ؛ و « رُحَماءُ بَيْنَهُمْ » وصف عثمان بن عفان - رضى الله عنه - كه او موصوف به صفات صله رحم بود و چنانچه مشهور است و معروف است ؛ و « تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً » تا آخر ، بيان حال مرتضى على است - كرّم اللّه وجهه - كه اكثر اوقاتش به وظايف طاعات و عبادات مىگذشت به مرتبه [ اى ] كه هر شب هزار تكبير احرام از خلوت وى به سمع خادمان عليّه عاليه‌اش مىرسيد . و به اعتقاد اهل تشيّع از « وَ الَّذِينَ مَعَهُ » تا « مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ » در شأن امير المؤمنين على نازل شده . » و هم از كتب معتبرهء اهل سنت حجّتهاى ظاهره و دلايل باهره بر سبيل سند آورده به ثبوت رسانند كه از « وَ الَّذِينَ مَعَهُ » مراد ذات عالى صفات امير است ؛ زيرا كه اوّل كسى كه با پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم » نماز گزارده او بود . چنانچه در كتاب صفوة الزّلال هم از امير المؤمنين مروى است كه گفت : « صلّيت مع الرّسول [ اللّه ] 9521224 خ 0 104 خ سبع سنة قبل ان يسلم احدا و يصلّى احد . 0621224 خ 0 105 خ » و در صحيح ترمذى از ابن عباس - رضى الله عنهما - منقول است كه گفت : « اوّل من صلّى مع الّنبى على بن ابى طالب . » و غير از اين شرف و قرب معيت و اتّحادى كه به حسب ظاهر و باطن