عبدالكريم بن شيخ ولى الدين : علامهء محمودى مىنويسد : از جملهء كسانى كه لعن يزيد را تجويز كرده‌اند شيخ عبد الكريم بن شيخ ولى الدين مؤلف كتاب « مجمع الفوائد و معدن الفرائد » است . او در ذكر احاديث وارده دربارهء درود بر پيامبر ( ص ) مىنويسد : . . . روشن است كه يزيد ملعون و پيروانش از كسانى بودند كه اهل بيت پيامبر ( ص ) را سبك شمردند . اينان مستحق خشم و خوارى و لعنت خداى جبّارند كه در قيامت انتقام مىگيرد . پس بر او وپيروانش و دوستداران و كمك كاران و خشنودان از رفتارش لعنت خداوند ، فرشتگان و همهء مردم باد . آنگاه گفت : هر كس خواستار تفصيل دربارهء لعنت يزيد باشد ، بايد كتاب « تبيين الكلام » را مطالعه كند . اما اينكه برخى لعن او را منع كرده‌اند نه به خاطر عدم جواز آن است ، كه به اتفاق جايز مىباشد ، بلكه ، آن گونه كه در شرح المقاصد آمده از بيم آن است كه به پدرش سرايت كند ! « 1 » علامهء اجهورى به نقل از مشايخ خود : شبراوى گويد : شيخ مشايخ ما در حاشيهء الجامع الصغير ، پيرامون اين سخن پيامبر ( ص ) كه فرمود : « نخستين لشكر از امّت من كه بر دريا مىنشينند مستحق دوزخ گشته‌اند و نخستين لشكر از امّت من كه با شهر قيصر مىجنگند ، گناهشان بخشوده است » ، مىگويد : اين حديث مقتضى آن است كه يزيد بن معاويه از كسانى كه گناهشان بخشوده است باشد . در پاسخ اين استدلال گفته شده است كه داخل بودن يزيد در آن ، مانع خروج وى با دليل خاص نيست . يا اينكه فرمايش پيامبر ( ص ) : « گناهشان بخشوده است » مشروط به اين است كه شايسته بخشش باشند ؛ وحال آنكه يزيد چنين نيست . حتى برخى لعن او را به طور مطلق جايز شمرده‌اند ، چرا كه او به قتل حسين ( ع ) فرمان داد . . . . « 2 » حديث ياد شده از جنبهء صغرا و كبرا و ديگر جنبه‌ها جاى تأمل دارد ؛ كه مجال ذكر آنها نيست .

--> ( 1 ) . هامش كتاب الرّد على المتعصب العنيد ، ص 6 ، به نقل از كتاب مجمع الفوائد و معدن الفرائد ، حوالى ، ص 20 . ( 2 ) . الاتّحاف بحبّ الاشراف ، ص 62 .