اين خلاصه اتفاقهايى بود كه در ارتباط با اهتمام فراوان رسول خدا ( ص ) به اين ناحيه ، در آن روزگار روى داد . انگيزهء پيامبر خدا ( ص ) از اين كار چيزى جز بيدارى انسانها و رهنمون گشتن آنها به شاهراه حقيقت و رساندنشان به رحمت حق ، نبود . هدف آن حضرت گسترش قلمرو جغرافيايى نبود ، بلكه اين امر عرضى و تابع گسترش كلمه توحيد و جمع آوردن مردم برگرد پرچم اسلام بود . هدف اصلى ، هدايت مردم به سوى خداوند - تبارك و تعالى - بود وبس . پس از وفات رسول خدا ( ص ) ، اندك اندك معيارها دگرگون شد و انگيزه‌ها كم كم تفاوت پيدا كرد . دنيا بسيارى از مردم را فريفت و كسب غنيمت ، دستيابى به پستهاى دنيوى و گسترش سلطه و نفوذ ، به عنوان مهم‌ّترين انگيزه‌هاى گشودن سرزمين‌ها در آمد . اين نكته‌اى است مهمّ كه بايد مورد توجه قرار گيرد . تفاوت ميان جنگ‌هاى رسول خدا ( ص ) با ماجراهاى پس از آن ، به ويژه در دوران حكومت بنى اميه و بنى عباس در همين نكته بود . صاحب خطط الشام مىنويسد : پس از وفات رسول خدا ( ص ) ، - و پس از جنگ ابوبكر با اهل ردّه - ابو بكر به مردم مكّه ، طائف ، يمن و همه اعراب ساكن نجد و حجاز نامه نوشت و از آنان خواست كه آماده جنگ در شام شوند و آنان را به دستيابى بر غنايم آن سرزمين و نيز سرزمين روم تشويق كرد . مردم ، از خدا جو و طمع‌پيشه ، گرد آمدند . او سه پرچم براى سه نفر بست . آن سه ، يزيد بن ابى سفيان ، شرحبيل بن حسنه و عمرو بن عاص بودند . . . . ابو بكر با پاى پياده ، يزيد بن ابىسفيان را تا بيرون مدينه همراهى كرد و آنچه را لازم بود به وى سفارش نمود . . . تا آنكه سپاه به مشارف الشام رسيد و در أبل ، زيزاء و قسطل فرود آمد . شمار سپاهيان روم بدون در نظر گرفتن زيزاء ، يك سوم بود . ماهان ، فرمانده روميان پس از آگاهى به اين موضوع ، پيشاپيش ، شماسها « 1 » ، راهبان و كشيش‌ها را فرستاد تا سپاه روم را به جنگ تشويق كنند . هرقل كه از فرماندهان بزرگ بود ، خطر را متوجه شد و پس از دريافت خبر نزديك شدن سپاه مسلمانان ، تصميم

--> ( 1 ) . شماس : رتبه‌اى است پايين‌تر از كشيش ( دهخدا ) .