مجموعة مؤلفين ( مترجم : عبد الحسين بينش )
34
مع الركب الحسيني ( با كاروان حسينى ) ( فارسي )
ابن منظور گويد . . . حائر به معناى سرگردان شدن و چرخيدن آب و نيز برمعناى جاى جمع شدن آب است . . . و حائر يعنى كربلا به يكى از دو معناى ياد شده است . . . . « 1 » هنگامى كه ديزج در سال 236 ، به فرمان متوكل براى از ميان بردن نشانهها و آثار قبر امام حسين ( ع ) آب را در آن جارى ساخت ، آب در آن سرگردان بالا و پايين مىرفت . « 2 » دكتر مصطفى جواد گويد : ياد آور شديم كه حائر نامى عربى است ؛ و اعراب از دوران جاهليت در اين سرزمين سكونت گزيدهاند . بنابراين ناگزير بايد پيش از به شهادت رسيدن امام حسين ( ع ) مشهور بوده باشد ؛ زيرا اين نامگذارى و حير و حيره از يك ريشهاند . « 3 » ولى دكتر عبدالجواد كليدار پنداشته است كه در تاريخ يا حديث ، پيش يا در اثنا يا اندكى پس از واقعهء طف ، از كربلا به نام حائر يا حير ياد نشده است ؛ زيرا رواياتى كه در آن رسول خدا ( ص ) از كشته شدن حسين ( ع ) در سرزمين كربلا خبر مىدهد ، همهء نامها ، جز حائر را در بر دارد . « 4 » ولى طبرى در تاريخ خويش به نقل از قاسم بن يحيى مىنويسد : رشيد در پى ابن ابى داوود و خدمتكاران قبر حسين بن على ( ع ) فرستاد . گويد : پس آنان را آوردند . آنگاه حسن بن راشد بن ابى داود نگريست و گفت : تو را چه شده است ؟ گفت : اين مرد يعنى رشيد در پى من فرستاده و مرا احضار كرده است ؛ و من از او بر جان خويش ايمن نيستم . گفت : چون بر او وارد شدى و از تو پرسيد ، بگو كه حسن بن راشد مرا در آنجا گماشته است . چون بر رشيد وارد شد همين سخن را گفت : او گفت : گمان ندارم كه اين كار حسن باشد ، حاضرش كنيد ! چون حاضر شد ، گفت : چرا اين مرد را در حَير گماشتهاى ! ؟ گفت : خداى آن كس كه وى را در حَير گماشت بيامرزد : امّ موسى مرا فرمان داد كه او را بر آنجا بگمارم و ماهانه سى درهم بر او مقرر سازم . گفت : او را به حَير باز گردانيد و آنچه را امّ موسى بر
--> ( 1 ) - لسان العرب ، ج 4 ، ص 223 . ( 2 ) - ر . ك : تاريخ كربلاء ، عبدالجواد كليدار ، ص 60 به نقل از تاريخ مرقد الحسين و العباس ( ع ) ، ص 27 . ( 3 ) - موسوعة العتبات المقدسه ، ج 8 ، ص 23 . ( 4 ) - تاريخ كربلاء ، ص 65 .