مجموعة مؤلفين ( مترجم : عبد الحسين بينش )

22

مع الركب الحسيني ( با كاروان حسينى ) ( فارسي )

بنابراين ممكن است كه اين نوع گياه در اينجا بسيار مىروييده بدين سبب به اين نام خوانده شده است . « 1 » 2 - نظريهء غير عربى بودن ريشه نام كربلا دكتر مصطفى جواد در مقاله‌اى زير عنوان « كربلاء قديما » در « موسوعة عتبات المقدسه » مىنويسد : علامه هبة الدين شهرستانى نوشته است كه « كربلا » مأخوذ از واژهء كور بابل به معناى مجموعه‌اى از روستاهاى بابلى مىباشد ؛ « 2 » و كشيش لغت شناس ، انستاس كرملى ، گويد : آنچه از خواندن كتاب‌هاى پژوهشگران به ياد داريم اين است كه كربلاء مركب از دو واژهء « كربل » و « إل » به معناى حرم خداوند يا حرم مقدس خداوند است . « 3 » ارجاع واژه‌هايى با ريشه غير عربى به ريشه‌اى عربى عادت ديرينهء عالمان زبان عربى است . شمار نامهايى كه غير عربى بودنشان مورد قبول اينان قرار گرفته باشد ، بسيار اندك است ؛ مگر نام‌هاى جنس كه به غير عربى بودن آن اعتراف كرده ، آنها را « معرّبات » ناميده‌اند ؛ زيرا شمار كسانى كه به زبان فارسى آشنايند بسيار است و اينان ريشهء واژه‌هاى معرّب را به خوبى درك مىكنند . آنچه راه برگرداندن اعلام و ديگر واژه‌ها را به زبان عربى هموار مىسازد ، مشابهت و هموزن بودن آنها با واژه‌هاى عربى است . چنان كه در كربلا ، الكربله ، و الكربل گذشت ، زبانشناسان عرب اين واژه‌ها را عربى دانسته‌اند ، اما در يافتن ريشهء آنها سرگردان مانده‌اند و اين امر ، آنان را به سختى افكنده است ! چنان كه در كربلا و ديگر نامهاى غير عربى بدان دچار شده‌اند . همچنين تلاش ياقوت حموى براى به عربى بازگرداندن نام كربلا تلاشى بى فايده است و تكيه بر آن درست نيست ؛ زيرا كار وى از روى حدس و گمان و تمايل فراگير شديدى است كه مىخواهد نام همهء مكانها را به ريشه عربى بازگرداند ، با آن كه كربلا از جزيرة العرب بيرون است و بسيارى از شهرهاى عراق مانند بغداد ، صرورا ، جوخا ، بابل ، كوش و بعقوبا

--> ( 1 ) - معجم البلدان ، ج 4 ، ص 445 و نيز ر . ك : مراصدالاطلاع ، ج 3 ، ص 1154 . ( 2 ) - به نقل از كتاب نهضة الحسين ( ع ) ، ص 6 . ( 3 ) - به نقل از كتاب لغة العرب ، ج 5 ، ص 178 .