به اعتقاد مجلسى شايد احتمال دوم از احتمال اول قوىتر باشد ، ولى در بحار بر احتمال نخست تصريح مىكند ؛ و مىگويد : « در برخى از كتاب‌هاى معتبر ديده‌ام . . . [ امام ] از احرام حج بيرون آمد و آن را عمره مفرده قرار داد . » « 1 » وى اندكى پيش از اين در همين صفحه كتابش مىگويد : « و همچنين پس از بردن ظن قوى بر اين كه قصد قتل و ترورش را دارند ، از مكه بيرون آمد . حتى براى آن حضرت - جان من و پدر و مادر و فرزندانم فدايش باد - ممكن نشد كه حج خويش رابه پايان برساند ، در نتيجه از احرام بيرون آمد و ترسان و مراقب از مكه خارج شد . . . » . « 2 » گفتار برخى فقيهان 1 - سيد محسن حكيم در مستمسك عروة الوثقى گويد : « . . . اما آنچه در برخى مقاتل آمده است كه امام عليه السلام عمره‌اش را عمره مفرده قرار داد - يعنى عمره‌اش تمتع بود و آن را به مفرده تبديل كرد - چيزى نيست كه در مقابل اخبار منقول از اهل بيت عليهم السلام پذيرش آنها درست باشد . » « 3 » 2 - سبزوارى در مهذب الاحكام گويد : « . . . چنان كه به وسيله اين دو روايت - روايت يمانى و روايت معاوية بن عمار - ، آنچه در برخى مقاتل آمده است مبنى بر اين كه حسين عليه السلام حج تمتع را به عمره مفرده تبديل كرد ، از اعتبار ساقط مىشود . زيرا از ظاهر اين دو روايت چنين بر مىآيد كه حضرت از همان آغاز آهنگ حج نداشت ، بلكه مىخواست عمره مفرده به جاى آورد ؛ كه در اين صورت ، وجهى براى تغيير باقى نمىماند . » « 4 » 3 - آقاى خويى در « معتمد العروة الوثقى » گويد : « بدون شك از اين دو روايت استفاده مىشود كه خروج حسين عليه السلام در روز ترويه ، بر طبق قاعده بود و نه از روى ناچارى ؛ و اين كار براى هر كسى ، گرچه ناچار هم نباشد ، جايز است . بنابر اين دو خبر - يعنى خبر يمانى و خبر معاويه - قرينه است براى تغيير اجبارى به تمتع و باقى ماندن بر حج هنگامى كه

--> ( 1 ) - بحار ، ج 45 ، ص 99 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - مستمسك عروة الوثقى ، ج 11 ، ص 192 . ( 4 ) - مهذب الاحكام ، ج 12 ، ص 349 .