را درك كند واجب است كه حج به جاى آورد . « 1 » اين گفته از اقوال نادر است . صاحب جواهر قايل به استحباب شده است ؛ به ويژه هنگامى كه زائر تا ماه ذى حجه اقامت كرده باشد و به خصوص اگر تا روز ترويه ، يعنى هشتم ذىحجه در مكه مانده باشد . « 2 » برخى از روايات هم كه مفادشان حرمت خروج است ، با توجه به برخى روايات ديگر از جمله خبر يمانى كه مىگويد ، امام حسين عليه السلام يك روز پيش از ترويه ، در حالى كه احرام عمره بسته بود خارج شد ، حمل بر كراهت شده‌اند . در اينجا نخست برخى از روايات و سپس گفتار فقيهان را نقل مىكنيم : 1 - كلينى : « على بن ابراهيم ، از پدرش ، و محمد بن اسماعيل ، از فضل بن شاذان از حماد بن عيسى از ابراهيم بن عمر يمانى نقل كرده‌اند كه چون از امام صادق عليه السلام درباره مردى كه در ماه‌هاى حج به عمره رفته و سپس به شهر و ديار خود بازگشته است پرسيده‌اند ؛ فرمود : اشكالى ندارد ؛ و چنانچه از آن سال به حج رود و سپس عمره مفرده به جاى آورد ، خونى بر گردنش نيست . همان طورى كه حسين بن على عليهما السلام - در حالى كه به قصد عمره وارد شده بود - يك روز پيش از ترويه به عراق رفت . « 3 » مفهوم اين روايت اين است كه امام حسين عليه السلام روز خروج از مكه حتى به احرام عمره هم محرم نبود ، چرا كه روز ورود به مكه مكرمه احرام عمره بسته بود . دقت كنيد ! مجلسى در كتاب « المرآة » ازاين روايت به‌عنوان « حَسن » شبيه به « صحيح » يادكرده‌است . « 4 » شيخ طوسى نيز اين روايت را در تهذيب از كلينى نقل كرده است ، ولى با اين تفاوت كه در آن آمده است : « حسين در روز ترويه خارج شد » . « 5 »

--> ( 1 ) - ر . ك . المهذّب ، ج 1 ، ص 272 « كسى كه در ماه‌هاى حج به قصد عمره - و نه حج تمتع - برود و سپس تاروز ترويه در مكه اقامت گزيند ، واجب است كه احرام حج ببندد و به منى برود . . . » . ( 2 ) - ر . ك . جواهر الكلام ، ج 20 ، ص 461 ؛ و ر . ك . الدروس ج 1 ، ص 336 . ( 3 ) - كافى ، ج 4 ، ص 535 شماره 3 ؛ و به نقل از كافى وسائل ، ج 14 ، ص 310 ، باب 7 ، حديث شماره 2 و ج 10 ، ص 246 . ( 4 ) - مرآة العقول ، ج 18 ، ص 234 . ( 5 ) - التهذيب ، ج 5 ، ص 436 ، حديث شماره 162 ؛ الاستبصار ، ج 2 ، ص 327 ، شماره 1160 .